Deficyt budżetowy USA ostatecznie ustalony na poziomie 1,9925 bln USD; w rocznym bilansie Departamentu Skarbu wydatki na odsetki netto wynoszące 1,0518 bln USD przewyższyły wydatki na obronność w wysokości 965,2 mld USD

Stany Zjednoczone

Deficyt budżetowy Stanów Zjednoczonych w ostatecznym rozliczeniu za rok fiskalny 2026 (od października 2025 r. do września 2026 r.) wyniósł 1,9925 bln USD. Bureau of the Fiscal Service Departamentu Skarbu USA poinformowało w ostatecznym wydaniu wrześniowego Monthly Treasury Statement (MTS), że w tym okresie rząd federalny zebrał 5,4033 bln USD i wydał 7,3958 bln USD. Departament Skarbu w podsumowaniu na początku dokumentu zaznaczył, że niniejsze wydanie zawiera ostateczne wyniki budżetowe, wskazując deficyt za rok fiskalny 2026 na poziomie 1,9920 bln USD. W porównaniu z deficytem z poprzedniego roku, wynoszącym 1,7754 bln USD, oznacza to wzrost o 217,1 mld USD.

Rząd federalny zebrał zaledwie 73% wydanych środków, a pozostałe 27% pożyczył

Podzielenie łącznych dochodów w wysokości 5,4033 bln USD przez łączne wydatki wynoszące 7,3958 bln USD w tabeli Departamentu Skarbu daje 73,1%. Na każde 100 USD wydane przez rząd federalny około 73 USD zebrano z podatków i różnych wpływów, co oznaczało niedobór w wysokości około 27 USD. Wskaźnik ten jest wartością obliczoną. Dzieląc niedobór w wysokości 1,9925 bln USD przez 365 dni, otrzymujemy około 5,46 mld USD dziennie. Dzieląc w ten sam sposób deficyt z poprzedniego roku wynoszący 1,7754 bln USD, uzyskuje się około 4,86 mld USD dziennie, co oznacza, że dzienny niedobór wzrósł o około 600 mln USD.

Niedobór ten Departament Skarbu sfinansował, sprzedając obligacje skarbowe. W sekcji finansowania tej samej tabeli pożyczki netto od społeczeństwa wyniosły 2,0730 bln USD w porównaniu z 1,9731 bln USD w roku ubiegłym. Kwota pożyczek netto była o 80,5 mld USD wyższa (wartość obliczona) niż deficyt. W tej samej tabeli saldo operacyjnych środków pieniężnych Departamentu Skarbu wzrosło o 93,2 mld USD, osiągając na koniec września poziom 984,0 mld USD. Pożyczone środki posłużyły zatem nie tylko do pokrycia deficytu, lecz także do powiększenia rezerw gotówkowych.

Rok fiskalny w Stanach Zjednoczonych rozpoczyna się 1 października, a kończy 30 września każdego roku. Oficjalne konto Bureau of the Fiscal Service Departamentu Skarbu ogłosiło 1 października, że tego dnia rozpoczął się rok fiskalny 2027, który potrwa do 30 września 2027 r., zachęcając użytkowników do śledzenia przepływu środków federalnych na portalu danych finansowych Fiscal Data.

Niniejsze rozliczenie nie dotyczy roku kalendarzowego od stycznia do grudnia 2026 r., lecz stanowi sumę za 12 miesięcy od października 2025 r. do września 2026 r. Analizując deficyt w wysokości 1,9925 bln USD w ujęciu miesięcznym, najwyższy deficyt odnotowano w lipcu – 432,3 mld USD, natomiast w kwietniu odnotowano nadwyżkę w wysokości 215,0 mld USD. W ostatnim miesiącu, czyli we wrześniu, deficyt wyniósł 26,9 mld USD.

Dochody wzrosły o 3,2%, a wydatki o 5,5%, przez co deficyt powiększył się o 12,2%

W porównaniu z rokiem poprzednim deficyt powiększył się, ponieważ wydatki rosły szybciej niż dochody. Łączne dochody wzrosły o 168,7 mld USD, czyli o 3,2%, z poziomu 5,2346 bln USD do 5,4033 bln USD. Łączne wydatki zwiększyły się o 385,8 mld USD, czyli o 5,5%, z 7,0100 bln USD do 7,3958 bln USD. Ponieważ wzrost wydatków był 2,3-krotnie większy niż wzrost dochodów, deficyt pogłębił się o 217,1 mld USD, czyli o 12,2%. Wszystkie te wskaźniki wzrostu są wartościami obliczonymi na podstawie danych z tabeli Departamentu Skarbu dla obu lat.

Biuro Budżetowe Kongresu (CBO) przedstawiło szacunki wskazujące ten sam kierunek w swoim comiesięcznym przeglądzie budżetowym z 8 października. CBO oszacowało deficyt za rok fiskalny 2026 na 2,0 bln USD, wskazując, że był on o 218 mld USD wyższy niż rok wcześniej. Według CBO dochody wzrosły o 169 mld USD (3%), a wydatki o 386 mld USD (6%). Jako obszary, w których odnotowano wzrost wydatków, CBO wskazało odsetki netto od długu publicznego, główne programy socjalne, obronę narodową oraz edukację.

Po stronie wydatków największą pozycję stanowiły ubezpieczenia społeczne. W tabeli wydatków według funkcji sporządzonej przez Departament Skarbu Social Security pochłonęło 1,6671 bln USD, a Medicare 1,0726 bln USD. Social Security stanowiło 22,5% łącznych wydatków, natomiast Medicare – 14,5%. Kolejną największą pozycją po Social Security i Medicare były odsetki netto. Źródła dochodów podatkowych finansujących te wydatki kształtują się następująco.

86% dochodów pochodziło z podatków dochodowych od osób fizycznych i podatków od wynagrodzeń

W tabeli Departamentu Skarbu podatki dochodowe od osób fizycznych wyniosły 2,8455 bln USD, co stanowiło 52,7% łącznych dochodów. Wpływy z tytułu ubezpieczeń społecznych i emerytalnych, powszechnie określane jako podatki od wynagrodzeń, wyniosły 1,8118 bln USD, czyli 33,5%. Łącznie obie te pozycje odpowiadały za 86,2% wpływów. Podatki dochodowe od osób fizycznych wzrosły w porównaniu z 2,6560 bln USD w roku ubiegłym o 189,5 mld USD, czyli o 7,1%, z kolei podatki od wynagrodzeń wzrosły o 63,5 mld USD, czyli o 3,6%.

W sektorze przedsiębiorstw trend był odwrotny. Podatki dochodowe od osób prawnych spadły z 452,1 mld USD do 381,4 mld USD, czyli o 70,7 mld USD (15,6%). Udział podatku dochodowego od osób prawnych w dochodach ogółem wyniósł 7,1%. Sekretarz skarbu USA Scott Bessent powiedział w nagraniu wideo opublikowanym 27 września na oficjalnym koncie Departamentu Skarbu, że uchwalona 4 lipca ustawa „Working Families Tax Cut” zaczyna przynosić efekty. Sekretarz Bessent zaznaczył, że ustawa podatkowa zachowuje symetrię: z jednej strony przewiduje pełne odpisywanie w koszty wydatków na sprzęt biznesowy, fabryki i obiekty rolnicze, a z drugiej realizuje obietnice prezydenta: brak podatku od napiwków, brak podatku od nadgodzin, obniżki podatków od świadczeń Social Security oraz odpisy odsetek od kredytów na zakup samochodów produkcji amerykańskiej. Skutki te określił jako „więcej miejsc pracy, przyspieszającą gospodarkę i zatrzymywanie przez Amerykanów większej części zarobionych pieniędzy”.

W tabeli rozliczeniowej Departamentu Skarbu nie podano przyczyn spadku wpływów z podatku dochodowego od osób prawnych. Z danych rozliczeniowych wynika jedynie, że dochody z podatków dochodowych od osób fizycznych wzrosły, natomiast z podatków od osób prawnych spadły.

Wpływy celne netto spadły do 173,2 mld USD, lecz pobór brutto wzrósł

W tabeli Departamentu Skarbu łączny pobór ceł brutto w roku fiskalnym 2026 wyniósł 317,8 mld USD, a po odliczeniu zwrotów w kwocie 144,6 mld USD wpływy netto wyniosły 173,2 mld USD. W poprzednim roku pobór brutto wyniósł 202,4 mld USD, zwroty – 7,5 mld USD, a wpływy netto – 194,9 mld USD. Mimo że pobór brutto wzrósł o 57,1%, zwroty wzrosły około 19-krotnie, co przełożyło się na spadek wpływów netto o 11,1%. Udział wpływów celnych netto w łącznych dochodach wyniósł 3,2%.

Miesięczne wpływy netto kształtowały się następująco. Od października do kwietnia do budżetu wpływało miesięcznie od 22,1 mld USD do 31,4 mld USD, co dało łącznie 188,6 mld USD za siedem miesięcy. Od maja wpływy netto stały się ujemne: minus 42 mln USD w maju, minus 25,6 mld USD w czerwcu i minus 8,5 mld USD w lipcu, po czym odbiły do 12,8 mld USD w sierpniu i 5,9 mld USD we wrześniu. Łączna suma za pięć miesięcy od maja do września wyniosła minus 15,4 mld USD. Dodanie tych pięciu miesięcy do wcześniejszych 188,6 mld USD z siedmiu miesięcy daje roczne wpływy netto w wysokości 173,2 mld USD (wartość obliczona). Dane kwartalne opublikowane przez Departament Skarbu we wrześniowym biuletynie Treasury Bulletin są z tym spójne. W trzecim kwartale, trwającym od kwietnia do czerwca, wpływy celne netto wyniosły minus 3,5 mld USD i były o 67,9 mld USD niższe niż w analogicznym kwartale roku poprzedniego, a Departament Skarbu jako jedną z przyczyn wskazał wzrost zwrotów ceł o 71,1 mld USD.

Przyczyny i beneficjenci zwrotów nie zostali wyszczególnieni w treści Monthly Treasury Statement ani w biuletynie Departamentu Skarbu. W tabeli Monthly Treasury Statement zamieszczono także roczną prognozę wpływów celnych w wysokości 406,1 mld USD. Rzeczywiste wpływy netto w wysokości 173,2 mld USD stanowiły 42,7% tej kwoty szacunkowej. Moment sporządzenia ani źródło danych w kolumnie szacunków nie zostały określone w dokumentach Departamentu Skarbu.

Wydatki na odsetki netto wyniosły 1,0518 bln USD, przewyższając wydatki na obronność o 86,6 mld USD

W tabeli wydatków według funkcji Departamentu Skarbu odsetki netto wyniosły 1,0518 bln USD, co oznacza wzrost o 81,4 mld USD, czyli o 8,4%, w porównaniu z 970,4 mld USD w roku poprzednim. Wydatki na obronę narodową wyniosły 965,2 mld USD, a odsetki netto były od nich o 86,6 mld USD (o 9,0%) wyższe. Pod względem wielkości wydatków kolejność przedstawiała się następująco: Social Security, Medicare, odsetki netto, ochrona zdrowia i obrona narodowa. W poprzednim roku odsetki netto (970,4 mld USD) również przewyższyły wydatki na obronność (916,6 mld USD), więc sytuacja, w której koszty odsetek przekraczają budżet obronny, nie zdarzyła się po raz pierwszy, lecz różnica ta jeszcze bardziej się pogłębiła.

Obliczając udział odsetek netto we wpływach podatkowych, uzyskuje się 19,5%. Oznacza to, że z każdych 100 USD zebranych z podatków i dochodów około 19,5 USD przeznaczono na odsetki od obligacji skarbowych, w porównaniu z 18,5 USD rok wcześniej. W relacji do łącznych wydatków udział ten wyniósł 14,2%, rosnąc z 13,8% w roku ubiegłym. W przeliczeniu dziennym same odsetki netto pochłaniały około 2,88 mld USD. Wszystkie trzy wskaźniki stanowią wartości obliczone na podstawie danych z tabeli Departamentu Skarbu.

Odsetki netto i odsetki od długu publicznego to nie te same pozycje. W tabeli Departamentu Skarbu odsetki od długu publicznego podlegające Departamentowi Skarbu (kwota brutto) wyniosły 1,3600 bln USD, co stanowi wzrost o 144,3 mld USD, czyli o 11,9%, w porównaniu z 1,2156 bln USD w roku ubiegłym. W ujęciu brutto odpowiadało to 25,2% dochodów oraz 18,4% wydatków. Różnica między kwotą brutto a odsetkami netto wyniosła 308,2 mld USD.

Odsetki od długu publicznego przekroczyły już całoroczne prognozy z tabeli

W tabeli Monthly Treasury Statement obok danych narastających za bieżący rok fiskalny znajduje się kolumna „szacunki całoroczne”. Zgodnie z tą kolumną szacowane łączne dochody wynoszą 5,4757 bln USD, a szacowane łączne wydatki – 7,5404 bln USD. Rzeczywiste dochody były o 72,4 mld USD niższe od szacunków, a rzeczywiste wydatki – o 144,6 mld USD niższe. Odejmując od siebie obie prognozy, otrzymuje się szacowany deficyt na poziomie 2,0647 bln USD, przy czym rzeczywisty deficyt wynoszący 1,9925 bln USD był od niego o 72,3 mld USD mniejszy. Ów szacowany deficyt nie jest liczbą oficjalnie podaną przez Departament Skarbu, lecz wartością obliczoną na podstawie dwóch rubryk w tabeli.

Łączne odsetki brutto od długu publicznego przekroczyły prognozę wynoszącą 1,3013 bln USD o 58,7 mld USD, czyli o 4,5%. Z kolei dochody celne netto sięgnęły zaledwie 42,7% prognozowanej kwoty. W tej samej tabeli koszty odsetek okazały się wyższe od szacunków, podczas gdy wpływy z ceł były znacznie niższe niż zakładano.

W tej samej tabeli znajdują się również szacunki na kolejny rok budżetowy – rok fiskalny 2027. Przewidują one łączne dochody na poziomie 5,9210 bln USD oraz łączne wydatki w wysokości 8,0929 bln USD. Różnica między tymi dwiema pozycjami wynosi 2,1719 bln USD. Jest to również wartość obliczona. W szacunkach na rok fiskalny 2027 wydatki przekraczają 8 bln USD, a luka w stosunku do dochodów przekracza 2 bln USD.

Łączny dług rządu federalnego osiągnął 40,1718 bln USD, rosnąc o 2,5343 bln USD w ciągu roku

W tabeli finansowania Monthly Treasury Statement Departamentu Skarbu łączne zadłużenie z tytułu obligacji skarbowych wzrosło z 37,6376 bln USD na początku roku fiskalnego 2026 do 40,1718 bln USD pod koniec września, czyli o 2,5343 bln USD (6,7%). Z tej kwoty dług posiadany przez społeczeństwo wzrósł z 30,2778 bln USD do 32,4250 bln USD, czyli o 2,1472 bln USD (7,1%). Pozostałe 7,7468 bln USD stanowią obligacje skarbowe posiadane przez rachunki agencji federalnych. Zsumowanie części posiadanej przez społeczeństwo i części należącej do agencji federalnych daje łączną kwotę 40,1718 bln USD (wartość obliczona). Dług całkowity wynosił około 7,4-krotność łącznych dochodów w tym roku fiskalnym, a sam dług w rękach społeczeństwa stanowił ich 6,0-krotność. Obie krotności to również wartości obliczone.

W prowadzonym przez Departament Skarbu dziennym rejestrze długu Debt to the Penny pierwszym dniem, w którym dług całkowity przekroczył 40 bln USD, był 18 sierpnia, kiedy wyniósł 40,0474 bln USD. W najnowszym zapisie z 22 października wyniósł on 40,4443 bln USD, co oznacza wzrost o 272,5 mld USD w porównaniu z końcem września. Zadłużenie powiększyło się o tę kwotę w nieco ponad trzy tygodnie od rozpoczęcia nowego roku fiskalnego. W tych samych danych zadłużenie spadło nieznacznie z 40,1756 bln USD w dniu 31 sierpnia do 40,1718 bln USD w dniu 30 września.

Wraz ze wzrostem zadłużenia rosną również odsetki. W statystykach średniego oprocentowania Bureau of the Fiscal Service Departamentu Skarbu średnie oprocentowanie wszystkich oprocentowanych obligacji skarbowych wzrosło z 3,363% w dniu 30 września 2025 r. do 3,531% w dniu 30 września 2026 r. Równolegle wzrosła zarówno wielkość długu, jak i jego średnie oprocentowanie.

Rentowności obligacji skarbowych wzrosły w ciągu roku – stawka dla 10-latek podskoczyła z 4,16% do 5,29%

Na publikowanej codziennie przez Departament Skarbu USA krzywej rentowności obligacji skarbowych dochodowość papierów 10-letnich wynosiła 4,16% w dniu 30 września 2025 r. oraz 5,29% w dniu 30 września 2026 r. Rentowność papierów 2-letnich wzrosła z 3,60% do 4,88%, a 30-letnich – z 4,73% do 5,64%. Według najnowszych danych z 23 października rentowności wynosiły: 5,00% dla papierów 10-letnich, 4,69% dla 2-letnich oraz 5,33% dla 30-letnich.

Rentowności obligacji skarbowych odzwierciedlają koszt zadłużania się rządu federalnego i stanowią na rynku częsty punkt odniesienia dla długoterminowych stóp procentowych. Dla osób lokujących środki w aktywach dolarowych, kupujących obligacje czy zaciągających kredyty w dolarach rentowności te wyznaczają poziom referencyjny oprocentowania. W tym samym okresie deficyt wzrósł z 1,7754 bln USD do 1,9925 bln USD, dług łączny zwiększył się z 37,6376 bln USD do 40,1718 bln USD, a rentowność papierów 10-letnich wzrosła z 4,16% do 5,29%.

W strukturze, w której podatki dochodowe od osób fizycznych i podatki od wynagrodzeń stanowią 86,2% wpływów federalnych, pochłanianie przez odsetki netto 19,5% tych dochodów oznacza, że z każdych 100 USD zapłaconych w podatkach około 19,5 USD przeznaczono na spłatę odsetek od wcześniej zaciągniętego długu. Odsetek ten wzrósł o 1 punkt procentowy w stosunku do 18,5% w roku ubiegłym. Środki wydane na odsetki to pieniądze, których nie można na nowo przeznaczyć na drogi, obronność czy pomoc społeczną.

Prognozy Biura Budżetowego Kongresu i dane Departamentu Skarbu wskazują na utrzymywanie się deficytu w okolicach 2 bln USD

W dokumencie Biura Budżetowego Kongresu dotyczącym prognoz budżetowych i gospodarczych na lata 2026–2036 przewidywano na 2026 r. deficyt na poziomie 1,9 bln USD, wydatki w wysokości 7,4 bln USD oraz dochody rzędu 5,6 bln USD. W prognozach CBO odsetki netto stanowią 3,3% produktu krajowego brutto (PKB) w 2026 r. i wzrastają do 4,6% do 2036 r. Rzeczywiste rozliczenie wykazało wydatki na poziomie 7,3958 bln USD, dochody w wysokości 5,4033 bln USD oraz deficyt w kwocie 1,9925 bln USD. W poszczególnych kategoriach prognozy w porównaniu z ostatecznymi wynikami kształtowały się następująco: wydatki – 7,4 bln USD wobec 7,3958 bln USD, dochody – 5,6 bln USD wobec 5,4033 bln USD, a deficyt – 1,9 bln USD wobec 1,9925 bln USD. Wydatki okazały się zgodne z przewidywaniami, podczas gdy deficyt był nieco wyższy od szacunków.

Departament Skarbu zapowiedział w dokumencie, że kolejny Monthly Treasury Statement, obejmujący październik 2026 r., zostanie opublikowany 12 listopada o godzinie 14:00 (czasu wschodniego USA). Publikacja ta przyniesie pierwsze potwierdzenie, czy deficyt w pierwszym miesiącu nowego roku fiskalnego kontynuuje tendencję widoczną w obecnym rozliczeniu. W roku fiskalnym 2026 finanse publiczne Stanów Zjednoczonych pokryły 27% wydatków z pożyczek, operując na poziomie pożyczania około 2 bln USD rocznie. Podatki dochodowe od osób fizycznych i podatki od wynagrodzeń stanowiły 86,2% wpływów, natomiast podatek dochodowy od osób prawnych spadł o 15,6% do 381,4 mld USD. Dług publiczny przekroczył 40 bln USD, a wydatki na odsetki netto od tego długu wyniosły 1,0518 bln USD, przekraczając nakłady na obronność w wysokości 965,2 mld USD i przebijając barierę 1 bln USD.

Źródła (KST)

• Bureau of the Fiscal Service Departamentu Skarbu USA, „Monthly Treasury Statement, September 2026” (aktualizacja strony zbioru danych: 2026-10-23): https://fiscaldata.treasury.gov/static-data/published-reports/mts/MonthlyTreasuryStatement_202609.pdf
• Bureau of the Fiscal Service Departamentu Skarbu USA, Debt to the Penny: https://fiscaldata.treasury.gov/datasets/debt-to-the-penny/
• Bureau of the Fiscal Service Departamentu Skarbu USA, statystyki średniego oprocentowania (Average Interest Rates on U.S. Treasury Securities): https://fiscaldata.treasury.gov/datasets/average-interest-rates-treasury-securities/
• Krzywa rentowności obligacji skarbowych Departamentu Skarbu USA (Daily Treasury Par Yield Curve Rates): https://home.treasury.gov/resource-center/data-chart-center/interest-rates/TextView?type=daily_treasury_yield_curve
• Miesięczny przegląd budżetowy Biura Budżetowego Kongresu (CBO) (2026-10-08) oraz prognozy budżetowe i gospodarcze na lata 2026–2036
• Wpisy w serwisie X (Bureau of the Fiscal Service Departamentu Skarbu USA @FiscalService, Departament Skarbu USA @USTreasury): https://x.com/FiscalService/status/2105719512796385753 , https://x.com/USTreasury/status/2104238356460642529