Chiński dron uderzeniowy TB-001 przeleciał między Yonaguni a Tajwanem aż na wody u Amami; podczas Keen Sword Japonia trzy dni z rzędu poderwała myśliwce

TOKIO

Chiński wojskowy dron rozpoznawczo-uderzeniowy TB-001 przeleciał 19 października znad Morza Wschodniochińskiego między wyspą Yonaguni a Tajwanem nad Pacyfik, a następnie dotarł na wody u wybrzeży Amami-Oshimy. Japoński Połączony Sztab poinformował tego dnia, że potwierdził ten przelot. Dron zawrócił u wybrzeży Amami-Oshimy i przez przestrzeń między główną wyspą Okinawy a wyspą Miyako odleciał w kierunku kontynentu. Tego samego dnia rozpoczęły się wspólne połączone ćwiczenia USA i Japonii Keen Sword 27. Powietrzne Siły Samoobrony od tego dnia do 21 października przez trzy dni z rzędu podrywały myśliwce w odpowiedzi na chińskie wojskowe drony, samoloty rozpoznawcze Y-9 i inne maszyny.

Dwa drony i samolot rozpoznawczy weszły nad Pacyfik tego samego dnia dwiema trasami

Według komunikatu „Ruchy chińskich samolotów wojskowych” wydanego 19 października przez Połączony Sztab, obejmował on trzy chińskie wojskowe statki powietrzne. TB-001 nadleciał znad Morza Wschodniochińskiego i przez przestrzeń między Yonaguni a Tajwanem dotarł nad Pacyfik. Następnie doleciał na wody u wybrzeży Amami-Oshimy, zawrócił i przez przestrzeń między główną wyspą Okinawy a Miyako skierował się w stronę kontynentu.

Dwie pozostałe maszyny obrały inną drogę. Jeden dron rozpoznawczy BZK-005 i jeden samolot rozpoznawczy Y-9 nadleciały znad Morza Wschodniochińskiego i przez przestrzeń między główną wyspą Okinawy a Miyako wyleciały nad Pacyfik. Obie maszyny zawróciły nad Pacyfikiem i ponownie przez przestrzeń między główną wyspą Okinawy a Miyako odleciały w kierunku kontynentu. Wszystkie trzy maszyny latały 19 października między przedpołudniem a popołudniem. Połączony Sztab opublikował zdjęcia wszystkich trzech maszyn. Wszystkie wykonały Powietrzne Siły Samoobrony.

Powietrzne Siły Samoobrony odpowiedziały poderwaniem myśliwców Południowo-Zachodniego Dowództwa Obrony Powietrznej. Komunikat nie podaje liczby ani typu poderwanych myśliwców, ani wysokości i prędkości lotu chińskich maszyn. Połączony Sztab określił TB-001 jako „偵察／攻撃型無人機” (dron rozpoznawczo-uderzeniowy), a BZK-005 jako „偵察型無人機” (dron rozpoznawczy).

Minister obrony Koizumi: „aktywność dronów rośnie”; podał liczbę komunikatów w kolejnych latach

Minister obrony Koizumi odniósł się bezpośrednio do tego przelotu na konferencji prasowej 20 października, która odbyła się od 9:33 do 9:49 w pokoju rządowym ministerstwa obrony na trzecim piętrze aneksu Izby Radców. W oświadczeniu otwierającym Koizumi powiedział, że ministerstwo potwierdziło i podało do wiadomości fakt, iż TB-001 nadleciał znad Morza Wschodniochińskiego i leciał, „与那国島と台湾の間を通過して太平洋に至り” (przelatując między wyspą Yonaguni a Tajwanem i docierając nad Pacyfik).

Koizumi stwierdził, że w ostatnim czasie wokół Japonii „無人機の活動が活発化しています” (aktywność dronów się nasila).

Koizumi przytoczył liczby. W roku budżetowym 2024 ministerstwo 23 razy informowało o aktywności chińskich wojskowych dronów, około trzy razy więcej niż 8 razy rok wcześniej, a w roku budżetowym 2025 – 16 razy. Koizumi powiedział, że ministerstwo będzie „丁寧にお伝えをして” (starannie informować) obywateli o tych zmianach w środowisku bezpieczeństwa, aby zyskać ich zrozumienie.

Pytany, czy to odpowiedź na Keen Sword, minister nie przesądził o intencjach i zapowiedział analizę

Na tej samej konferencji jeden z dziennikarzy powiedział, że Keen Sword, w ramach którego na wyspach Sakishima rozmieszczono m.in. system NEMESIS, „過去最大規模の演習となっています” (staje się ćwiczeniami na największą dotąd skalę). Dziennikarz zapytał, czy przeloty chińskich dronów i samolotów rozpoznawczych można uznać za „「キーン・ソード」に対する対抗措置” (środek odwetowy wobec Keen Sword).

Koizumi nie przesądził o intencjach. Odpowiedział w tym duchu, że „普通の相手ではなかった場合は” (w przypadku, gdy nie jest to zwykły przeciwnik) potrzebna jest chłodna analiza i ocena. Koizumi stwierdził, że Japonia musi dysponować zdolnościami obronnymi, które „いかなる事態にも対応できる” (pozwolą reagować na każdą sytuację), i zapowiedział, że „意図などについては” (co do intencji itp.) przeprowadzona zostanie analiza.

Koizumi mówił też o znaczeniu ćwiczeń. Według niego obecne ćwiczenia pokazują „日米同盟の強固さ” (siłę sojuszu japońsko-amerykańskiego) i są wyrazem „揺るぎないコミットメント” (niezachwianego zobowiązania) USA do obrony Japonii. Koizumi powiedział, że dzięki ćwiczeniom Japonia zwiększy interoperacyjność z USA oraz wzmocni zdolności odstraszania i reagowania.

Wcześniejsze loty TB-001 w materiałach Połączonego Sztabu ograniczały się do Morza Wschodniochińskiego

W porównaniu z tegorocznymi lotami TB-001 opisanymi w materiałach Połączonego Sztabu tym razem trasa była inna. W opublikowanym 16 października przez Połączony Sztab zestawieniu poderwań myśliwców w pierwszej połowie roku budżetowego 2026 (kwiecień–wrzesień) ujęto dwa przypadki, w których TB-001 nadleciał razem z samolotem rozpoznawczym Y-9: 12 czerwca i 18 sierpnia. W obu przypadkach rejon lotu opisano jako „東シナ海（男女群島南方と沖縄本島沖の間）” (Morze Wschodniochińskie, między obszarem na południe od wysp Danjo w prefekturze Nagasaki a wodami u głównej wyspy Okinawy).

Również w piątek 9 października po południu nad Morzem Wschodniochińskim pojawił się jeden TB-001. Dron zmienił kurs na wodach Morza Wschodniochińskiego u głównej wyspy Okinawy i poleciał na północny wschód, po czym u wysp Danjo ponownie zawrócił i odleciał w kierunku kontynentu. Również wtedy poderwano myśliwce Południowo-Zachodniego Dowództwa Obrony Powietrznej. We wszystkich trzech przypadkach TB-001 poruszał się w obrębie Morza Wschodniochińskiego. Tym razem przeleciał przez przesmyk od strony Tajwanu nad Pacyfik i dotarł aż do Amami-Oshimy.

Z tego samego przesmyku skorzystano pięć dni wcześniej. Według komunikatu Połączonego Sztabu 14 października przed południem jeden „推定中国無人機” (statek powietrzny uznany za prawdopodobnie chiński dron), którego typu nie ustalono, przeleciał znad Morza Wschodniochińskiego między Yonaguni a Tajwanem nad Pacyfik. Tego samego dnia po południu jeden samolot rozpoznawczy Y-9 kursował tam i z powrotem między obszarem na południowy zachód od wysp Danjo a obszarem na północny zachód od głównej wyspy Okinawy, a nad Morzem Wschodniochińskim przeleciał także jeden dron rozpoznawczy WZ-7. Powietrzne Siły Samoobrony poderwały myśliwce m.in. Południowo-Zachodniego Dowództwa Obrony Powietrznej.

Y-9 nadlatywały także 20 i 21 października; poderwania trwały trzeci dzień

Chińskie loty nie ustały także następnego dnia. Według Połączonego Sztabu 20 października między przedpołudniem a popołudniem jeden chiński wojskowy samolot patrolowy Y-9 przeleciał znad Morza Wschodniochińskiego między główną wyspą Okinawy a Miyako nad Pacyfik, doleciał na wody u Amami-Oshimy i wrócił tą samą drogą. Tego samego dnia po południu jeden samolot rozpoznawczy Y-9 nadleciał od strony kontynentu i kursował tam i z powrotem między obszarem na południe od wysp Danjo a obszarem na północny zachód od głównej wyspy Okinawy. Powietrzne Siły Samoobrony poderwały myśliwce m.in. Południowo-Zachodniego Dowództwa Obrony Powietrznej.

Również 21 października pojawił się jeden samolot rozpoznawczy Y-9. Między przedpołudniem a popołudniem przeleciał znad Morza Wschodniochińskiego między główną wyspą Okinawy a Miyako nad Pacyfik, doleciał na wody u Amami-Oshimy, zawrócił i ponownie przez ten sam akwen skierował się w stronę kontynentu. Połączony Sztab poinformował: „航空自衛隊の南西航空方面隊の戦闘機を緊急発進させ対応した” (odpowiedziano poderwaniem myśliwców Południowo-Zachodniego Dowództwa Obrony Powietrznej Powietrznych Sił Samoobrony). TB-001 19 października, samolot patrolowy Y-9 20 października i samolot rozpoznawczy Y-9 21 października – wszystkie doleciały aż na wody u Amami-Oshimy, po czym zawróciły.

Komunikaty o chińskich samolotach wojskowych w 6 z 9 dni od 13 do 21 października

Ułożone chronologicznie tegomiesięczne komunikaty Połączonego Sztabu pokazują, że chińskie loty wojskowe trwały także przed rozpoczęciem ćwiczeń. 13 października po południu jeden samolot rozpoznawczy Y-9 nadleciał od strony kontynentu i kursował tam i z powrotem nad Morzem Wschodniochińskim między obszarem na południowy zachód od wysp Danjo a obszarem na północny zachód od głównej wyspy Okinawy. Wtedy poderwano myśliwce m.in. Zachodniego Dowództwa Obrony Powietrznej. 14 października kolejno nadleciały wspomniany wyżej prawdopodobnie chiński dron, Y-9 i WZ-7, a tego samego dnia myśliwce poderwano także w związku ze startami i lądowaniami samolotów pokładowych z lotniskowca Liaoning.

15 października po południu jeden samolot rozpoznawczy Y-9 również kursował tam i z powrotem między obszarem na południe od wysp Danjo a obszarem na północny zachód od głównej wyspy Okinawy, po czym wrócił w kierunku kontynentu. Powietrzne Siły Samoobrony poderwały myśliwce m.in. Zachodniego Dowództwa Obrony Powietrznej. Na liście komunikatów prasowych Połączonego Sztabu przez trzy dni, od 16 do 18 października, nie ma komunikatów dotyczących chińskich samolotów wojskowych. 16 października wydano 8 innych komunikatów, m.in. o liczbie poderwań w pierwszym półroczu, a 17 i 18 października nie wydano żadnych komunikatów. Od 19 do 21 października, gdy rozpoczęły się ćwiczenia Keen Sword 27, komunikaty znów pojawiały się codziennie.

Zmienił się też zasięg lotów. Y-9 z 13 i 15 października kursowały w obrębie Morza Wschodniochińskiego. Od 19 października TB-001 i Y-9 przelatywały przez akweny między wyspami Nansei aż na wody u Amami-Oshimy od strony Pacyfiku. Jako jednostki reagujące podawano 13 i 15 października m.in. Zachodnie Dowództwo Obrony Powietrznej, a 19 i 21 października Południowo-Zachodnie Dowództwo Obrony Powietrznej.

Na morzu chińskie okręty jeden po drugim przechodziły przez Cieśninę Ōsumi

W tym samym okresie trwała także aktywność chińskiej marynarki wojennej na morzu. Połączony Sztab poinformował 20 października, że 19 października około godz. 16:00 Morskie Siły Samoobrony stwierdziły obecność jednej chińskiej fregaty typu Jiangkai II (numer burtowy 532) płynącej na wschód na wodach około 100 km na zachód od wyspy Kuchinoerabu w prefekturze Kagoshima. Fregata 19–20 października przeszła na wschód przez Cieśninę Ōsumi i skierowała się na Pacyfik. Morskie Siły Samoobrony prowadziły dozór i zbieranie informacji przy użyciu niszczyciela „Teruzuki” z 9. Dywizjonu Okrętów Nawodnych z Jokosuki oraz samolotu patrolowego P-1 z 4. Skrzydła Lotniczego z bazy Atsugi.

Tuż przed rozpoczęciem ćwiczeń chińskie okręty także krążyły wokół wysp Nansei. Według komunikatu Połączonego Sztabu z 19 października trzy okręty – niszczyciel typu Luyang III (122), fregata typu Jiangkai II (576) i okręt zaopatrzeniowy typu Fuchi (889) – płynące 16 października około godz. 16:00 na północny wschód na wodach około 220 km na południe od Miyako, 17 października przeszły między główną wyspą Okinawy a Miyako na Morze Wschodniochińskie. Morskie Siły Samoobrony monitorowały je samolotami patrolowymi P-1 z baz Kanoya i Naha. Niszczyciel typu Luyang III (121) i szybki okręt wsparcia bojowego typu Fuyu (901), wykryte 16 października około godz. 23:00 na wodach około 140 km na zachód od Kuchinoerabu, 17 października przeszły na wschód przez Cieśninę Ōsumi i wypłynęły na Pacyfik. Te dwa okręty obserwowały niszczyciel „Mikuma” z Sasebo i P-1 z bazy Kanoya. 17 października około godz. 11:00 na wodach około 80 km na północny zachód od wyspy Kume na Okinawie wykryto płynący na południe okręt rozpoznawczy typu Dongdiao (796). Okręt przeszedł na południe między główną wyspą Okinawy a Miyako i skierował się na Pacyfik; monitorował go samolot patrolowy P-1 z bazy Naha.

Wcześniej przez ten akwen przepłynął także chiński lotniskowiec typu Kuzniecow Liaoning (16). Według Połączonego Sztabu cztery okręty – Liaoning, dwa niszczyciele typu Renhai (103 i 104) oraz niszczyciel typu Luyang III (123) – po raz pierwszy wykryto 13 października około godz. 11:00, gdy płynęły na południe na wodach około 390 km na południowy zachód od wysp Danjo; 14 października przeszły na południowy wschód między główną wyspą Okinawy a Miyako. Tego samego dnia na wodach około 250 km na południe od wyspy Ishigaki odnotowano około 10 startów i lądowań pokładowych myśliwców i śmigłowców, a Powietrzne Siły Samoobrony poderwały myśliwce w odpowiedzi na myśliwce pokładowe. Cztery okręty 15 października skierowały się na Morze Południowochińskie. Morskie Siły Samoobrony monitorowały zespół przy użyciu niszczyciela „Yugiri” z 1. Dywizjonu Okrętów Nawodnych z Jokosuki, P-1 z bazy Atsugi oraz samolotu patrolowego P-3C z bazy Naha.

Keen Sword 27 potrwa do 29 października; w pierwszym półroczu było już 442 poderwania

Według planu ogłoszonego przez Połączony Sztab 29 września ćwiczenia Keen Sword 27 odbywają się od poniedziałku 19 października do czwartku 29 października. Ich celem jest przećwiczenie i weryfikacja wspólnego reagowania USA i Japonii oraz połączonego działania Sił Samoobrony w różnych sytuacjach, tak aby „日米の共同統合運用能力の維持・向上を図る” (utrzymać i podnieść zdolności wspólnego połączonego działania Japonii i USA). Ze strony Sił Samoobrony uczestniczy około 45 000 osób, około 6100 pojazdów, około 40 okrętów i około 260 statków powietrznych. Ze strony USA udział bierze 6 dowództw i jednostek, w tym Armia Pacyfiku, Flota Pacyfiku, Siły Powietrzne Pacyfiku, Siły Piechoty Morskiej Pacyfiku i Siły Zbrojne USA w Japonii. Dołącza także 7 państw: Australia, Kanada, Francja, Niemcy, Holandia, Nowa Zelandia i Filipiny. Głównych elementów ćwiczeń jest 15: zintegrowana obrona powietrzna i przeciwrakietowa, połączona walka z okrętami, operacje lądowe, operacje morskie, operacje powietrzne, operacje desantowe, reagowanie na cyberataki, walka informacyjna, łączność połączona, świadomość sytuacyjna w przestrzeni kosmicznej, połączona walka elektromagnetyczna, połączone wsparcie logistyczne, działania w rozproszonym manewrze, ochrona ważnych obiektów oraz eksperymenty demonstracyjne. Jako miejsca ćwiczeń podano obiekty Sił Samoobrony, obiekty i tereny Sił Zbrojnych USA w Japonii, cywilne lotniska i porty, grunty publiczne i prywatne oraz akweny i przestrzeń powietrzną wokół Japonii. Ćwiczenia Keen Sword rozpoczęto w roku budżetowym 1985 (60. roku ery Shōwa) i zasadniczo co roku na przemian prowadzi się ćwiczenia z udziałem wojsk i ćwiczenia sztabowe; obecne ćwiczenia z udziałem wojsk są 18. z kolei.

Presja chińskich maszyn narasta także w liczbach. Według zestawienia Połączonego Sztabu (z uwzględnieniem szacunków) w pierwszej połowie roku budżetowego 2026 Powietrzne Siły Samoobrony poderwały myśliwce 442 razy, o 177 razy więcej niż 265 razy w analogicznym okresie roku poprzedniego. Z tego 285 poderwań dotyczyło chińskich maszyn, o 87 więcej niż 198 rok wcześniej, co stanowiło około 65% całości. Południowo-Zachodnie Dowództwo Obrony Powietrznej odnotowało wzrost ze 189 do 201 poderwań w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, najwięcej spośród czterech dowództw. Poderwań w związku z rosyjskimi maszynami było 152, ponad 2,5 raza więcej niż 59 w analogicznym okresie roku poprzedniego. W podziale na dowództwa liczba poderwań wzrosła w Zachodnim Dowództwie Obrony Powietrznej z 14 do 102, w Północnym z 53 do 112, a w Centralnym z 9 do 27. Raport, wskazując loty rosyjskich IL-20 nad Morzem Japońskim i Pacyfikiem oraz loty chińskich Y-9 nad Morzem Wschodniochińskim, stwierdził, że w pierwszym półroczu „中国機及びロシア機による活発な活動を示す事例がみられました” (odnotowano przypadki świadczące o aktywnej działalności chińskich i rosyjskich maszyn). Raport opisuje przypadek, gdy przez 5 dni z rzędu, od 3 do 7 września, potwierdzano i ogłaszano loty Y-9, oraz wspólny lot dalekiego zasięgu chińskich bombowców H-6 i rosyjskich bombowców Tu-95 27 czerwca. Chińskie bombowce poleciały nad Morze Japońskie, połączyły się z rosyjskimi bombowcami i wróciły nad Morze Wschodniochińskie, a następnie rosyjskie bombowce nadlatujące znad Morza Japońskiego połączyły się nad Morzem Wschodniochińskim z chińskimi bombowcami i razem przeleciały między główną wyspą Okinawy a Miyako aż nad Pacyfik u wybrzeży Sikoku. 9 września odnotowano też przypadek, gdy Y-9 kursował tam i z powrotem nad wodami na południowy zachód od wysp Danjo. W samym wrześniu myśliwce poderwano 95 razy, z czego 70 razy w związku z chińskimi maszynami, a 24 razy z rosyjskimi. Połączony Sztab zaznaczył, że dane za wrzesień są wstępne i mogą ulec zmianie.

Źródła (KST)

• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-19 · 中国軍機の動向について（BZK-005・Y-9・TB-001） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261019_06.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-20 · 中国軍機の動向について（Y-9） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261020_02.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-21 · 中国軍機の動向について（Y-9） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261021_01.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-20 · 中国海軍艦艇の動向について（ジャンカイⅡ／大隅海峡東進） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261020_01.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-19 · 中国海軍艦艇の動向について（ルーヤンⅢ、ジャンカイⅡ／沖縄本島ー宮古島間北西進） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261019_02.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-19 · 中国海軍艦艇の動向について（ルーヤンⅢ／大隅海峡南東進） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261019_03.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-19 · 中国海軍艦艇の動向について（ドンディアオ／沖縄本島ー宮古島間南進） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261019_04.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-14 · 中国海軍艦艇の動向について（空母「遼寧」ほか３隻／沖縄本島－宮古島間南東進／発着艦） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261014_01.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-15 · 中国海軍艦艇の動向について（空母「遼寧」ほか３隻／発着艦実績／南シナ海へ） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261015_02.pdf
• Ministerstwo Obrony Japonii · 2026-10-20 09:33 · 防衛大臣記者会見 · https://www.mod.go.jp/j/press/kisha/2026/1020a.html
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-09 · 中国軍機の動向について（TB-001） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261009_02.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-14 · 中国軍機の動向について（UAV, Y-9, WZ-7） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261014_02.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-13 · 中国軍機の動向について（Y-9） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261013_01.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-15 · 中国軍機の動向について(Y-9) · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261015_03.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-16 · 2026年度上半期までの緊急発進実施状況について · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261016_07.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-10-16 · 月間緊急発進状況について（令和8年9月） · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261016_05.pdf
• Połączony Sztab Japonii · 2026-09-29 · 令和8年度日米共同統合演習「Keen Sword 27」について · https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20260929_01.pdf