MSZ Chin: „W kwestii Tajwanu nie ma szarej strefy”... Sprzeciw wobec współpracy Filipin i Tajwanu ws. kabli podmorskich

INDO-PACYFIK

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin publicznie sprzeciwiło się współpracy Filipin i Tajwanu w zakresie ochrony kabli podmorskich. Rzeczniczka chińskiego MSZ Mao Ning (毛宁), podczas regularnego briefingu w Pekinie 22 października (czasu lokalnego), w odpowiedzi na deklarację Filipin, że przy zachowaniu polityki jednych Chin będą one dążyć do współpracy z Tajwanem na rzecz ochrony kabli podmorskich i przeciwdziałania działaniom w szarej strefie, oświadczyła: „在台湾问题上没有灰色地带 (W kwestii Tajwanu nie ma szarej strefy)”. Mao zażądała następnie: „菲方应当以实际行动恪守一个中国原则 (Strona filipińska powinna przestrzegać zasady jednych Chin poprzez konkretne działania)”. W ten sposób Chiny potraktowały współpracę Filipin i Tajwanu w dziedzinie kabli podmorskich jako kwestię zasady jednych Chin.

Rzeczniczka Mao Ning odpowiada trzema zdaniami, żądając od Filipin „konkretnych działań”

Pytanie zadał dziennikarz agencji Reuters. Zauważył on: „菲律宾昨天表示，尽管奉行一个中国政策，菲仍将探索同台湾深化合作，以保护海缆和应对灰色地带活动 (Filipiny oświadczyły wczoraj, że pomimo stosowania polityki jednych Chin będą nadal dążyć do pogłębienia współpracy z Tajwanem w celu ochrony kabli podmorskich i reagowania na działania w szarej strefie)”. Dziennikarz zapytał również, czy Chiny uznają taką współpracę za naruszenie zasady jednych Chin.

Odpowiedź rzeczniczki Mao składała się z trzech zdań. Pierwsze brzmiało: „W kwestii Tajwanu nie ma szarej strefy”, a drugie stanowiło żądanie, aby Filipiny przestrzegały zasady jednych Chin w praktyce. Trzecie zdanie brzmiało: „中国台湾地区开展对外交往应当严格按照一个中国原则处理 (Kontakty zagraniczne chińskiego regionu Tajwan powinny być realizowane ściśle według zasady jednych Chin)”. Rzeczniczka Mao nie odpowiedziała „tak” ani „nie” na pytanie, czy współpraca stanowi naruszenie zasady, i w swojej odpowiedzi nie wspomniała o kablach podmorskich.

Zgodnie z opublikowanym tego dnia przez ministerstwo zapisem briefingu, tę wymianę zdań poprzedziły pytania dotyczące 31. regularnego spotkania premierów Chin i Rosji w Petersburgu, możliwości zorganizowania szczytu Chiny–USA–Rosja, strategii Unii Europejskiej (UE) wobec Arktyki oraz wspólnego komunikatu prasowego ministrów spraw zagranicznych Chin i Dżibuti. W zapisie briefingu z kolejnego dnia, 23 października, nie znalazły się żadne pytania ani odpowiedzi dotyczące Filipin czy Tajwanu. Pytania na briefingu 23 października dotyczyły trzech kwestii: wizyty prezydenta Niemiec Steinmeiera w Chinach, 55. rocznicy przywrócenia Chinom legalnego miejsca w Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz planu Departamentu Skarbu USA dotyczącego wpisania biotechnologii na listę sektorów objętych zakazem inwestycji zagranicznych.

MSZ Chin wielokrotnie kwestionowało wypowiedzi i działania Filipin dotyczące Tajwanu także w sierpniu ubiegłego roku

To nie pierwszy raz, kiedy chińskie MSZ wzięło na celownik słowa i działania Filipin dotyczące Tajwanu. 8 sierpnia 2025 roku ministerstwo opublikowało osobną odpowiedź na temat „wypowiedzi przywódcy Filipin dotyczących Tajwanu”. Pytanie odnosiło się wówczas do wywiadu udzielonego przez filipińskiego przywódcę podczas wizyty w Indiach, w którym stwierdził on: „如（台海）发生全面战争，菲律宾势必会被卷入其中 (Jeśli w Cieśninie Tajwańskiej wybuchnie wojna na pełną skalę, Filipiny nieuchronnie zostaną w nią wciągnięte)”. W pytaniu zacytowano również słowa przywódcy Filipin, że w przypadku konfrontacji Chin i Stanów Zjednoczonych w kwestii Tajwanu Filipiny nie będą mogły pozostać na uboczu ze względu na swoje położenie geograficzne. W zacytowanych wypowiedziach znalazło się także stwierdzenie, że ponieważ na Tajwanie przebywa wielu obywateli Filipin, w razie wybuchu wojny zmobilizowane zostaną „wszelkie zasoby”, aby przeprowadzić ich ewakuację.

Rzecznik ministerstwa określił wówczas kwestię Tajwanu jako „中方核心利益中的核心 (samo sedno kluczowych interesów Chin)”. Rzecznik twierdził, że rząd Filipin w przeszłości obiecał „坚持一个中国政策，承认台湾是中国领土不可分割的一部分 (przestrzegać polityki jednych Chin i uznawać, że Tajwan jest niezbywalną częścią terytorium Chin)” oraz rozumieć dążenia rządu chińskiego do zjednoczenia narodowego. Rzecznik oświadczył, że „'地理邻近''侨民众多'不是一国干涉他国内政和染指他国主权事务的借口 („bliskość geograficzna” i „liczna diaspora” nie są wymówką do ingerowania w sprawy wewnętrzne innego państwa i naruszania kwestii suwerenności)”, dodając, że ministerstwo oraz Ambasada Chin na Filipinach złożyły stanowcze protesty dyplomatyczne. Rzecznik stwierdził również, że przywódca Filipin zadeklarował wcześniej Chinom: „菲律宾坚定奉行一个中国政策，台湾问题纯属中国内政，必须由中国人自己解决 (Filipiny zdecydowanie realizują politykę jednych Chin, a kwestia Tajwanu to wyłącznie wewnętrzna sprawa Chin, którą Chińczycy muszą rozwiązać sami)”. Rzecznik podkreślił, że filipińskie wypowiedzi naruszają prawo międzynarodowe i Kartę ASEAN.

29 dnia tego samego miesiąca MSZ zaprotestowało przeciwko wizycie na Filipinach złożonej przez Lin Chia-lunga (林佳龍), ówczesnego ministra spraw zagranicznych Tajwanu. Rzecznik chińskiego MSZ oskarżył Filipiny o przymykanie oczu na wizytę Lina złożoną „以所谓基金会负责人身份窜访 (w charakterze rzekomego szefa fundacji)” i zarzucił Filipinom, że „持续虚化掏空一个中国原则 (nieustannie wypaczają i pozbawiają treści zasadę jednych Chin)”. Rzecznik wezwał Filipiny do „悬崖勒马、改邪归正 (zatrzymania się na krawędzi przepaści i skorygowania błędów)”. Poinformował, że w Pekinie i Manili złożono wobec Filipin stanowcze protesty dyplomatyczne. Rzecznik ostrzegł: „菲方踩踏中方红线的行为必将付出代价 (Działania strony filipińskiej polegające na przekraczaniu czerwonej linii Chin z pewnością pociągną za sobą konsekwencje)”.

W tym roku Chiny nasilają presję, nakładając sankcje na ministra obrony Filipin

W tym roku presja przerodziła się w sankcje. Według Ministerstwa Spraw Zagranicznych Tajwanu, sekretarz obrony Filipin Gilberto Teodoro (鐵歐多洛) oświadczył 30 maja podczas konferencji Shangri-La Dialogue w Singapurze, że w obliczu rosnących wpływów wojskowych i presji ze strony Chin, Filipiny wzmacniają relacje bezpieczeństwa ze Stanami Zjednoczonymi, dążąc jednocześnie do kontaktów i współpracy z partnerami w dziedzinie obronności, takimi jak Japonia, Wietnam i Tajwan. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Tajwanu z zadowoleniem przyjęło to w komunikacie prasowym nr 246 z 1 czerwca. Tajwańskie MSZ oświadczyło: „我國願與菲國及理念相近國家共同促進印太地區的民主、和平與繁榮 (Nasz kraj pragnie współpracować z Filipinami i krajami o podobnych poglądach na rzecz wspólnego promowania demokracji, pokoju i dobrobytu w regionie Indo-Pacyfiku)” oraz wspomniało o dążeniu do utworzenia „Korytarza Gospodarczego Tajwan–Filipiny”. Tajwańskie MSZ dodało, że z zadowoleniem przyjmuje również rozpoczęcie współpracy w zakresie łańcuchów dostaw między Filipinami a Stanami Zjednoczonymi w ramach inicjatywy „Pax Silica” (矽盛世).

Następnego dnia, 2 czerwca, chińskie MSZ na briefingu skomentowało postawę ministra Teodoro słowami: „这位菲律宾防长多次发表涉华谬论 (Ten filipiński minister obrony wielokrotnie wygłaszał absurdalne twierdzenia na temat Chin)”. Rzeczniczka Mao stwierdziła, że przywódcy Filipin wielokrotnie deklarowali wolę właściwego rozwiązywania różnic zdań z Chinami i łagodzenia relacji, po czym dodała: „希望菲方言行一致，严格约束官员言行 (Mamy nadzieję, że strona filipińska dopasuje słowa do czynów i będzie ściśle kontrolować wypowiedzi i zachowania swoich urzędników)”. Pytanie w tej części odnosiło się do słów Teodoro na Shangri-La Dialogue, w których chińską pomoc w postaci nawozów i paliwa nazwał pozbawionym długofalowej szczerości pozorem i oszustwem. Zgodnie z pytaniem, Teodoro powiedział także, że pomoc ta nie zmieni postrzegania Chin przez Filipiny oraz że Filipiny stoją w obliczu poważnych zagrożeń terytorialnych i politycznych ze strony Chin. 11 czerwca MSZ Chin ogłosiło nałożenie zakazu wjazdu do Chin kontynentalnych, Hongkongu i Makau na ministra Teodoro, jego małżonkę i dzieci, a także zakazało chińskim organizacjom i osobom fizycznym prowadzenia z nimi transakcji i współpracy. Jako powód sankcji ministerstwo podało, że Teodoro „多次发表涉华谬论，损害中方正当利益，破坏中菲两国关系 (wielokrotnie wygłaszał absurdalne wypowiedzi na temat Chin, szkodząc uzasadnionym interesom Chin i niszcząc relacje chińsko-filipińskie)”.

Chiny i Tajwan ścierają się również w kwestii negocjacji granicy morskiej między Japonią a Filipinami

W tym samym okresie pojawiła się również kwestia granic morskich. Według Ministerstwa Spraw Zagranicznych Tajwanu premier Japonii Sanae Takaichi i prezydent Filipin Ferdinand Marcos Jr. we wspólnym oświadczeniu po szczycie w Tokio 28 maja podkreślili znaczenie pokoju i stabilności w Cieśninie Tajwańskiej oraz wezwali do „對話和平解決兩岸問題 (pokojowego rozwiązania kwestii cieśniny poprzez dialog)”. Tajwańskie MSZ oceniło, że obaj przywódcy po raz pierwszy wyrazili we wspólnym oświadczeniu tak duże zainteresowanie kwestią Cieśniny Tajwańskiej. Japonia i Filipiny podjęły również negocjacje w sprawie delimitacji granicy wyłącznych stref ekonomicznych (WSE).

MSZ Chin na briefingu 2 czerwca oświadczyło: „此次日菲拟探讨划界的海域位于中国台湾岛以东 (Obszar morski, którego delimitację zamierzają omówić Japonia i Filipiny, leży na wschód od chińskiej wyspy Tajwan)”. Ministerstwo zaznaczyło, że podjęcie przez oba kraje negocjacji z pominięciem Chin stanowi poważne naruszenie prawa międzynarodowego, w tym Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, oraz naruszenie morskich praw i interesów Chin, dodając: „中方决不允许 (Chiny nigdy na to nie pozwolą)”. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Tajwanu poinformowało 3 czerwca, że negocjowany obszar morski w znacznej mierze pokrywa się ze wschodnią WSE Tajwanu i zwróciło się do obu państw o przeprowadzenie konsultacji z Tajwanem. Tajwańskie MSZ poinstruowało swoje przedstawicielstwa w Japonii i na Filipinach, aby potwierdziły treść negocjacji z rządami obu krajów. Tajwański resort odparł, że „Chiny nie mają prawa komentować polityki ani stanowiska Tajwanu”, krytykując Pekin za nadużywanie zasady jednych Chin i wykorzystywanie „egzekwowania prawa na morzu” do projekcji siły militarnej.

Filipińska straż przybrzeżna poinformowała o zablokowaniu chińskiego statku badawczego u wybrzeży Batanes

Na początku tego miesiąca u wybrzeży prowincji Batanes na Filipinach doszło do konfrontacji chińskiego statku badawczego z filipińską strażą przybrzeżną. Jay Tarriela, rzecznik filipińskiej straży przybrzeżnej ds. Morza Zachodniofilipińskiego, poinformował 1 października na platformie X, że straż przybrzeżna „pomyślnie zakłóciła” („successfully disrupted”) „nieautoryzowane morskie badania naukowe (MSR)” („unauthorized marine scientific research (MSR)”) chińskiego statku badawczego u wybrzeży Batanes. W opublikowanym wpisie rzecznik Tarriela twierdził, że statek był „osłaniany” („shielding”) przez Chińską Straż Przybrzeżną.

W opublikowanym przez MSZ Chin zapisie odpowiedzi rzecznika Guo Jiakuna z 3 października oraz w zapisie briefingu z 8 października nie znalazły się żadne pytania ani odpowiedzi dotyczące Filipin, statku badawczego czy Batanes.

Raport opublikowany przez komisję Kongresu USA wskazuje kable Tajwanu, Japonii i Filipin jako „strefy ryzyka”

Komisja ds. Przeglądu Gospodarczego i Bezpieczeństwa USA–Chiny (USCC), powołana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, opublikowała w zeszłym miesiącu na swojej stronie internetowej raport zatytułowany „Zagrożenia Chin w szarej strefie dla transpacyficznych kabli podmorskich”. Raport został sporządzony na zlecenie grupy roboczej ds. badań komisji przez prywatny instytut badawczy China Strategic Risks Institute (CSRI). W raporcie zaznaczono, że publikacja „nie musi oznaczać poparcia ze strony Komisji” („does not necessarily imply an endorsement by the Commission”).

Po przeanalizowaniu 32 amerykańskich kabli podmorskich na Pacyfiku, w tym 8 jeszcze nieuruchomionych, autorzy raportu doszli do wniosku, że „Japonia, Tajwan i Filipiny wyłaniają się jako strefy wysokiego ryzyka” („Japan, Taiwan, and the Philippines emerge as risk hot spots”). Raport wspomina o chińskim głębinowym batyskafie krajowej produkcji klasy 10 000 m „Fendouzhe” (奋斗者). Wskazano także, że zgłoszono patent na głębinowego robota kablowego poruszającego się wzdłuż kabli, a ośrodek badawczy podlegający pod China State Shipbuilding Corporation (CSSC) według doniesień z 2025 roku opracował głębinowe elektryczne urządzenie do przecinania kabli klasy 4000 m. Cztery z dziesięciu kabli o najwyższym stopniu ryzyka (E2A, TPU, ORCA i ACC-1) to kable wciąż będące w fazie rozwoju, których uruchomienie zaplanowano na lata 2026–2029. W raporcie przeanalizowano sześć przypadków celowego uszkodzenia kabli podmorskich w latach 2021–2025, o które podejrzewano powiązania z Chinami. Wśród nich jedynym kablem z częściowym udziałem chińskim był kabel TPE, przerwany na Morzu Wschodniochińskim w styczniu 2025 roku. Udziały w TPE posiadają operatorzy z USA, Japonii, Korei Południowej i Tajwanu wraz z China Telecom i China Unicom. W raporcie stwierdzono: „Kable dochodzące do Tajwanu mają zatem znacznie podwyższone ryzyko stania się celem ataku” („Cables landing in Taiwan thus have a significantly heightened risk of being targeted”).

W odniesieniu do Filipin w raporcie oceniono, że „posiadając tylko trzy bezpośrednie połączenia ze Stanami Zjednoczonymi, jakiekolwiek pojedyncze przerwanie mogłoby mieć znaczący wpływ” („with only three direct connections to the United States, any one cut could have a significant impact”). Zawarto również wyliczenie, zgodnie z którym w scenariuszu przerwania wszystkich czterech kabli łączących Tajwan i Stany Zjednoczone (FASTER, NCP, PLCN i TPE), rezerwa przepustowości w szczytowym momencie popytu wyniosłaby 1,76%, czyli poniżej 2%. W raporcie zwrócono także uwagę na warunki naprawcze. Na całym świecie istnieją 62 statki kablowe, z czego maksymalnie 36 może być jednocześnie skierowanych do prac naprawczych i konserwacyjnych, a czas naprawy w regionie Azji i Pacyfiku wynosi średnio około 30 dni, czyli dłużej niż w Ameryce Północnej i na Atlantyku. Raport wskazuje, że Chiny wymagają od statków naprawczych uzyskiwania pozwoleń na prace na wodach, do których roszczą sobie jurysdykcję, a naprawy były szczególnie utrudnione na Morzu Południowochińskim.

Raport rekomenduje platformę świadomości morskiej z udziałem Korei Południowej, Tajwanu i Filipin

W swoich rekomendacjach dla Kongresu USA raport stawia na pierwszym miejscu wspólne działania sojuszników i partnerów. Zalecono w nim stworzenie „połączonej platformy MDA z partnerami z regionu Indo-Pacyfiku, w tym Tajwanem, Japonią, Koreą Południową, Filipinami i Australią” („a combined MDA platform with Indo-Pacific partners including Taiwan, Japan, South Korea, the Philippines, and Australia”). Wokół kabli o wysokim stopniu ryzyka zalecono zwiększenie wspólnych patroli marynarki wojennej i straży przybrzeżnej z wykorzystaniem systemów załogowych i bezzałogowych, na wzór operacji obserwacyjnej NATO na Morzu Bałtyckim „Baltic Sentry”.

Rekomendacje obejmują także przyspieszenie procedur zagranicznej sprzedaży wojskowej (FMS) na rzecz Tajwanu, przyznanie funduszy w ramach zagranicznego finansowania wojskowego (FMF), wynegocjowanie za pośrednictwem regionalnych forów, takich jak Quad, wspólnych procedur szybkiego śledzenia, przechwytywania i zatrzymywania statków podejrzewanych o uszkadzanie kabli, a także wyznaczanie i egzekwowanie wraz z krajami partnerskimi stref chronionych, w których ograniczono lub zakazano połowów, trałowania dennego i kotwiczenia. W raporcie zalecono wspólne sfinansowanie i pozyskanie do 2040 roku co najmniej 5 dodatkowych statków naprawczych w regionie Indo-Pacyfiku, uzgodnienie z sojusznikami stałych zezwoleń na naprawy awaryjne oraz wspólne inwestycje w trasy omijające punkty wejścia na ląd kontrolowane przez Chiny. Zaproponowano również, aby w przypadku nowych projektów na wodach wysokiego ryzyka wprowadzić obowiązek stosowania technologii wykrywania, takich jak rozproszone czujniki akustyczne (DAS), jako warunek uzyskania licencji na doprowadzenie kabla na ląd, a także stworzenie dwukierunkowego systemu wymiany informacji o zagrożeniach z zaufanymi operatorami kablowymi.

Współpraca w zakresie ochrony kabli podmorskich i reagowania na działania w szarej strefie, którą Filipiny zamierzają rozwijać z Tajwanem, pokrywa się z kierunkiem wspólnej reakcji nakreślonym w raporcie. Chińskie MSZ potraktowało tę współpracę 22 października jako kwestię związaną z zasadą jednych Chin.

Źródła (KST)

• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2026-10-22 17:48 · 2026年10月22日外交部发言人毛宁主持例行记者会 · https://www.mfa.gov.cn/web/wjdt_674879/fyrbt_674889/202610/t20261022_12045239.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2026-10-23 · 2026年10月23日外交部发言人毛宁主持例行记者会 · https://www.fmprc.gov.cn/fyrbt_673021/jzhsl_673025/202610/t20261023_12045868.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2026-10-03 · 2026年10月3日外交部发言人郭嘉昆答记者问 · https://www.fmprc.gov.cn/fyrbt_673021/jzhsl_673025/202610/t20261003_12035446.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2026-10-08 · 2026年10月8日外交部发言人毛宁主持例行记者会 · https://www.fmprc.gov.cn/fyrbt_673021/jzhsl_673025/202610/t20261008_12036635.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2025-08-08 11:15 · 外交部发言人就菲律宾领导人涉台言论答记者问 · https://www.mfa.gov.cn/fyrbt_673021/202508/t20250808_11686877.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2025-08-29 21:00 · 外交部发言人就菲律宾纵容台湾当局外事部门负责人窜菲答记者问 · https://www.mfa.gov.cn/fyrbt_673021/202508/t20250829_11698421.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2026-06-02 · 2026年6月2日外交部发言人毛宁主持例行记者会 · https://www.mfa.gov.cn/fyrbt_673021/jzhsl_673025/202606/t20260602_11923344.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin · 2026-06-11 21:05 · 外交部发言人宣布中方对菲律宾国防部长特奥多罗及其亲属实施制裁 · https://www.mfa.gov.cn/fyrbt_673021/202606/t20260611_11942746.shtml
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Tajwanu · 2026-05-29 · Odpowiedź MSZ dotycząca wspólnego oświadczenia przywódców Japonii i Filipin · https://www.mofa.gov.tw/News_Content.aspx?n=97&s=122401
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Tajwanu · 2026-06-01 · 外交部歡迎菲律賓國防部長公開表達深化台菲合作立場 · https://www.mofa.gov.tw/News_Content.aspx?n=95&s=122412
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Tajwanu · 2026-06-03 · MOFA response to Japan-Philippines maritime boundary delimitation talks · https://en.mofa.gov.tw/News_Content.aspx?n=1330&sms=274&s=122435
• Opublikowane przez Komisję ds. Przeglądu Gospodarczego i Bezpieczeństwa USA–Chiny (USCC), opracowane przez China Strategic Risks Institute · 2026-09 · China's Gray Zone Threats to Trans-Pacific Undersea Cables · https://www.uscc.gov/sites/default/files/2026-09/China_Gray_Zone_Threats_to_Trans_Pacific_Undersea_Cables.pdf
• X @jaytaryela (rzecznik filipińskiej straży przybrzeżnej ds. Morza Zachodniofilipińskiego) · 2026-10-01 · https://x.com/jaytaryela/status/2105584800589627665