Premier Wielkiej Brytanii Burnham do Trumpa: „Pełny dostęp do Starlinka dla Ukrainy”… porusza także kwestię presji Argentyny na falklandzkie złoże naftowe
LONDYN
Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham odbył 23 października (czasu lokalnego) rozmowę telefoniczną z prezydentem USA Donaldem Trumpem i podkreślił, że Ukraina musi mieć pełny dostęp do systemu Starlink. W komunikacie wydanym tego dnia o godzinie 19:36 (czasu lokalnego) kancelaria brytyjskiego premiera poinformowała, że obaj przywódcy omówili projekt naftowy Sea Lion na Falklandach, a Burnham podniósł kwestię konsekwencji gospodarczych dla Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych wynikających ze „środków przymusu” stosowanych przez Argentynę. Przywódcy poruszyli również kwestię zatwierdzenia brytyjskiego złoża gazowego Jackdaw, współpracy w dziedzinie energetyki jądrowej oraz wsparcia dla Arabii Saudyjskiej, będącej celem ataków rebeliantów Huti.
Premier Burnham podkreśla znaczenie pełnego dostępu Ukrainy do Starlinka
Kwestia Ukrainy znalazła się na pierwszym miejscu komunikatu kancelarii premiera. Zgodnie z oświadczeniem premier Burnham podkreślił znaczenie zapewnienia Ukrainie pełnego dostępu do systemu Starlink, aby mogła nadal bronić się przed inwazją Rosji na pełną skalę (The Prime Minister underlined the importance for Ukraine to have full access to Starlink).
Premier Burnham docenił również wysiłki prezydenta Trumpa na rzecz sprowadzenia prezydenta Rosji Putina do stołu negocjacyjnego (The Prime Minister recognised the work of President Trump to bring Putin to the negotiation table). Obaj przywódcy zgodzili się współpracować z międzynarodowymi partnerami, aby położyć kres rozlewowi krwi.
Kancelaria premiera nie sprecyzowała, kto i z jakiego powodu ogranicza dostęp do Starlinka.
Burnham nawiązał do mediacji Trumpa już wcześniej, podczas wystąpienia w Izbie Gmin 12 października. Premier oświadczył wówczas: „Z zadowoleniem przyjmuję wczorajsze ogłoszenie przez prezydenta Trumpa wzajemnego rozejmu energetycznego” (I welcome President Trump's announcement yesterday of a reciprocal energy ceasefire). Burnham poinformował Izbę Gmin o ogłoszeniu nowego pakietu sankcji, zaznaczając, że ponad 90% rosyjskich zdolności wydobywczych ropy naftowej zostało objętych brytyjskimi sankcjami.
Prezydent Zełenski ujawnia, że ograniczenia prędkości Starlink i Starshield nie zostały zniesione
Tego samego dnia kwestię Starlinka poruszył także prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. Według biura prezydenta Ukrainy Zełenski powiedział 23 października podczas wystąpienia online dla amerykańskiego think tanku Hudson Institute, że „ograniczenia prędkości w Starlink i Starshield nadal obowiązują” (the speed limits on Starlink and Starshield are still there). Zełenski dodał, że „prędkość nie została przywrócona” (the speed has not been restored).
Odnosząc się do sytuacji na froncie, Zełenski zaznaczył: „Sytuacja stała się trudniejsza – częściowo z powodu zasad i ograniczeń prędkości Starlink i Starshield” (Things have become harder – partly because of the Starlink and Starshield policies and speed limits). Podkreślił jednak, że linia frontu się trzyma, a wojsko podejmuje wysiłki w celu utrzymania logistyki. Biuro prezydenta Ukrainy poinformowało, że tuż przed wystąpieniem Zełenski rozmawiał telefonicznie ze specjalnym wysłannikiem Steve'em Witkoffem oraz Jaredem Kushnerem, a Ukraina, USA i Rosja uzgodniły zorganizowanie trójstronnych rozmów na szczeblu roboczym (team level), których przeprowadzenie planowane jest w pierwszej połowie listopada.
Podobny apel padł cztery dni wcześniej. Zgodnie z komunikatem biura prezydenta Zełenski powiedział 19 października podczas spotkania online z dwupartyjną delegacją obu izb Kongresu USA, że Ukraina wciąż zmaga się z ograniczeniami prędkości usług Starlink i Starshield w kilku miejscach wzdłuż frontu, dodając: „Wciąż nie otrzymaliśmy na ten temat żadnego wyjaśnienia” (We still have no explanation for this). Zełenski wyjaśnił, że ograniczenia prędkości osłabiają logistykę na linii frontu, uderzenia średniego zasięgu oraz obronę przeciwlotniczą przed dronami Shahed. Wskazał, że drony Shahed z napędem odrzutowym są najtrudniejsze do zestrzelenia, argumentując, że Starlink i Starshield muszą działać przy większych prędkościach.
Przywódcy omawiają współpracę w energetyce jądrowej i zatwierdzenie złoża gazowego Jackdaw
Drugim punktem rozmów była energetyka. Kancelaria premiera podała, że obaj liderzy z zadowoleniem przyjęli dalszą współpracę między firmami z Wielkiej Brytanii i USA, w tym w sektorze energii jądrowej. Przywódcy omówili również decyzję minister do spraw energii o zatwierdzeniu złoża gazowego Jackdaw. Zgodzili się, że przyniesie ona znaczne korzyści, m.in. poprzez rozwój brytyjskiej gospodarki i wsparcie miejsc pracy dla brytyjskich pracowników.
Brytyjski Departament Bezpieczeństwa Energetycznego i Net Zero ogłosił 21 października, że minister ds. bezpieczeństwa energetycznego i net zero Miatta Fahnbulleh wyraziła zgodę na wydanie przez organ regulacyjny pozwolenia dla złoża gazowego Jackdaw. Według departamentu złoże Jackdaw w szczytowym momencie produkcji zwiększy wydobycie gazu w Wielkiej Brytanii o około 6% i będzie dostarczać surowiec przez okres eksploatacji sięgający 11 lat. Szacuje się, że zasili gospodarkę Wielkiej Brytanii kwotą około 2,9 mld funtów, a deweloper przewiduje utworzenie 27 bezpośrednich nowych miejsc pracy oraz utrzymanie 273 już istniejących. W tym samym komunikacie Burnham zaznaczył, że decyzja ta pomoże „ochronić setki miejsc pracy i zapewnić ogrzewanie milionom domów tej zimy” (protect hundreds of jobs and help keep millions of homes warm this winter).
Projekt Falklands Sea Lion i „środki przymusu” Argentyny w agendzie rozmów
Trzecim tematem były Falklandy. Kancelaria premiera poinformowała, że przywódcy omówili projekt Sea Lion na Falklandach. Premier Burnham poruszył kwestię skutków gospodarczych dla Wielkiej Brytanii i USA wynikających ze stosowanych przez Argentynę środków przymusu (The Prime Minister raised the economic consequences of Argentina's coercive measures for the UK and US). Burnham ponownie podkreślił, jak ważne jest poszanowanie prawa mieszkańców Falklandów do eksploatacji ich zasobów naturalnych.
Argentyna podjęła działania mające na celu zablokowanie brytyjskiego wydobycia węglowodorów na szelfie kontynentalnym w Basenie Północnomalwińskim (Cuenca Malvinas Norte). Kancelaria prezydenta Argentyny stoi na stanowisku, że Malwiny (Falklandy), Georgia Południowa, Sandwich Południowy oraz przynależne obszary morskie i wyspiarskie „należą do wszystkich Argentyńczyków”.
To nie pierwszy raz, kiedy Burnham poruszył temat Falklandów w rozmowie z Trumpem. W oświadczeniu przed Izbą Gmin z 12 października Burnham poinformował, że podczas spotkania z Trumpem w Nowym Jorku „poruszył również kwestię Falklandów oraz jednoznaczną i zadeklarowaną wolę wyspiarzy, by pozostać Brytyjczykami” (I also raised the Falkland Islands and the clear and declared will of the islanders to remain British). Burnham podkreślił, że Wielka Brytania „zawsze zrobi wszystko, co konieczne, by podtrzymać ich wolę” (we will also always do whatever it takes to uphold their will).
Argentyna nasila presję poprzez zawiadomienia do prokuratury, sankcje i pozew do ITLOS
Rząd Argentyny pod przewodnictwem prezydenta Javiera Milei wdrożył we wrześniu serię działań wymierzonych w firmy zaangażowane w złoża naftowe na Falklandach. Kancelaria prezydenta Argentyny w oficjalnym komunikacie nr 160 z 7 września ogłosiła, że minister spraw zagranicznych, handlu międzynarodowego i kultu religijnego Pablo Quirno złoży zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przeciwko pięciu przedsiębiorstwom. Chodzi o spółki Navitas Petroleum Development & Production Ltd., Navitas Petroleum Atlantic United, Navitas Petroleum LP, JHI Associates oraz Echo Atlantic Oil & Gas. Kancelaria prezydenta stwierdziła, że trzy z nich prawdopodobnie posiadają koncesje poszukiwawczo-wydobywcze wydane przez rząd brytyjski, czym naruszyły argentyńską ustawę nr 26.659. Pozostałe dwie wymieniono jako akcjonariuszy. Zawiadomienia objęły także zaangażowane osoby fizyczne, w tym członków zarządów i kadrę kierowniczą. W tym samym komunikacie Milei polecił ministrowi gospodarki Luisowi Caputo uwzględnienie budowy Zintegrowanej Bazy Marynarki Wojennej (Base Naval Integrada) jako priorytetu w projekcie budżetu na 2027 rok.
Następnego dnia, 8 września, biuro prezydenta poinformowało w komunikacie nr 161 o wszczęciu dodatkowych postępowań sankcyjnych wobec 15 osób i podmiotów za domniemane naruszenie zakazów zawartych w art. 2 ustawy nr 26.659. Stanowi to rozszerzenie procedur wszczętych wcześniej wobec 45 podmiotów i osób. Choć sprawa dotyczy zarówno osób fizycznych, jak i prawnych, w komunikacie nie ujawniono ich nazwisk ani nazw. Kancelaria prezydenta oświadczyła: „nikt nie może dysponować jej zasobami bez zgody naszego kraju” (nadie podrá disponer de sus recursos sin la autorización de nuestro país).
Presja rozszerzyła się również na firmy serwisowe. 2 października w komunikacie nr 167 kancelaria prezydenta z zadowoleniem przyjęła decyzję firmy Halliburton, jednego z największych na świecie przedsiębiorstw świadczących usługi dla sektora naftowego. Podano, że Halliburton ostatecznie potwierdził, iż „żadna z jego spółek zależnych, zarówno w kraju, jak i na świecie, nie będzie świadczyć usług na rzecz projektu Sea Lion” (ninguna de sus filiales, tanto en el país como en el resto del mundo, prestará servicios para el proyecto Sea Lion). Wskazano, że jest to rezultat wspólnych działań Sekretariatu ds. Prawnych i Technicznych oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Komunikat nie zawierał bezpośredniej wypowiedzi przedstawicieli koncernu Halliburton.
— Oficina del Presidente (@OPRArgentina) October 2, 2026
Wytoczono także proces na arenie międzynarodowej. 13 października w komunikacie nr 168 kancelaria prezydenta ogłosiła, że Argentyna zwróciła się tego dnia do Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza (ITLOS) z wnioskiem o zarządzenie środków tymczasowych. Wniosek ma na celu powstrzymanie Wielkiej Brytanii przed wydobyciem węglowodorów na szelfie kontynentalnym w Basenie Północnomalwińskim. Argentyna rozpoczęła postępowanie arbitrażowe na mocy Załącznika VII do Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) 28 września, powołując się na art. 290 ust. 5 konwencji, który zezwala na wnioskowanie o środki tymczasowe w nagłych przypadkach przed ukonstytuowaniem się trybunału arbitrażowego.
— Oficina del Presidente (@OPRArgentina) October 13, 2026