Rubio na pytanie o zależność od Chin: „Nie chcemy być w 90% zależni od jednego kraju”… Szczyt Quad „prawdopodobnie w grudniu”

MUMBAJ, INDIE

Sekretarz stanu USA Marco Rubio, zapytany 22 października (czasu lokalnego) w Mumbaju w Indiach o sposoby ograniczenia zależności od Chin, oświadczył: „Nie wyróżniam Chin”, dodając jednak: „Nie chcemy zależeć od żadnego pojedynczego kraju na świecie w 90 procentach w kwestii czegokolwiek kluczowego dla naszych gospodarek”. Sekretarz Rubio poinformował, że szczyt przywódców czterostronnej grupy Quad odbędzie się „prawdopodobnie w pewnym momencie w grudniu”. Słowa te padły podczas rozmowy z Rajem Chengappą z indyjskiego serwisu informacyjnego India Today w hotelu Taj Mahal Palace w Mumbaju, w której uczestniczył także ambasador USA w Indiach Sergio Gor. Departament Stanu USA opublikował pełny zapis rozmowy.

Rubio ostrzega przed łańcuchami dostaw zależnymi w 90% od jednego kraju, mówiąc jednocześnie: „Nie wyróżniam Chin”

Chengappa zapytał, jak jego zdaniem ewoluować będzie Quad, „zwłaszcza w obliczu rosnącej asertywności Chin” (China's growing assertiveness). Następnie zapytał, co jeszcze Indie i Stany Zjednoczone mogą zrobić, aby chronić kluczowe łańcuchy dostaw i zmniejszyć zależność od Chin.

Sekretarz Rubio najpierw wskazał na osiągnięcia grupy Quad. Rubio powiedział: „Nie chodzi tylko o to, że cztery kraje ze sobą koordynują działania”, zauważając, że „zaczynają pojawiać się rezultaty”. Jako przykład podał „świadomość sytuacji na morzu – zdolność do rozpoznawania tego, co dzieje się pod wodą, tego, co zagraża kablom, i tak dalej” (maritime awareness – the ability to know what's happening under the water, threatening cables and so forth). Rubio stwierdził: „To jest coś, co Quad realizuje wspólnie, a konkretne prace już trwają”.

Przechodząc do kwestii łańcuchów dostaw, sekretarz Rubio powiedział: „Niezmiennym motywem na całym świecie, a szczególnie w relacjach amerykańsko-indyjskich, jest to, że nie chcemy być nadmiernie zależni od żadnego kraju na świecie”. Zaraz dodał: „Nie wyróżniam Chin. Mówię o jakimkolwiek kraju na świecie” (I'm not singling out China. I'm saying any country in the world). Rubio podkreślił: „Nie chcemy zależeć od żadnego pojedynczego kraju na świecie w 90 procentach w kwestii czegokolwiek kluczowego dla naszych gospodarek” (We don't want to depend on any single country in the world for 90 percent of anything that's critical to our economies), dodając, że „musimy posiadać krajowe zdolności, by pewne rzeczy robić samodzielnie”.

Sekretarz Rubio stwierdził, że leży to zarówno w interesie Indii, jak i „w interesie Stanów Zjednoczonych pod rządami prezydenta Trumpa”. Wśród obszarów, w których oba kraje mogłyby z obopólną korzyścią rozwijać zdolności krajowe, wymienił sztuczną inteligencję (AI) i technologie, biomedycynę oraz farmację. „Lista jest nieskończona” – powiedział Rubio, dodając: „Oczywiście wszyscy mówią o minerałach krytycznych”.

Ta sama logika pojawiła się przy pytaniu o energię. Sekretarz Rubio zaznaczył: „Nie można patrzeć na wszystko wyłącznie przez pryzmat jednego kraju lub jednego konfliktu”, a odnosząc się do dywersyfikacji źródeł importu energii przez Indie, powiedział: „Nadmierna zależność od jednego kraju kosztem innego nigdy nie jest pożądana”.

Szczyt grupy Quad „prawdopodobnie w grudniu”… Dwa dni wcześniej w wywiadzie padło: „podczas spotkania ASEAN w Manili”

Odnosząc się do harmonogramu szczytu Quad, sekretarz Rubio powiedział: „Bardzo niedługo odbędzie się spotkanie na szczeblu przywódców, prawdopodobnie w pewnym momencie w grudniu” (probably in December at some point). Rubio wskazał: „Zamierzamy zorganizować ich więcej przed końcem kadencji prezydenta Trumpa”, dodając: „Prezydentowi pozostało jeszcze dwa i pół roku kadencji”.

Sekretarz Rubio wspomniał, że jego pierwszym spotkaniem na stanowisku sekretarza stanu było właśnie posiedzenie Quad. „W ciągu ostatniego półtora roku odbyło się prawdopodobnie więcej spotkań ministrów spraw zagranicznych Quad niż w poprzednich czterech latach łącznie” – powiedział Rubio.

Dwa dni wcześniej, 20 października, podczas wywiadu dla indyjskiej stacji telewizyjnej News18 w Konsulacie Generalnym USA w Mumbaju, przedstawił inny termin. Prowadzący rozmowę zauważył: „Szczyt Quad nie odbył się od września 2024 r., a teraz kolej na Indie, by być gospodarzem”, i zapytał o ewentualną wizytę prezydenta Trumpa w Indiach. Sekretarz Rubio odpowiedział: „Mam nadzieję, że szczyt Quad odbędzie się przed końcem tego roku”, dodając: „Uzgodniono, że się odbędzie, i ustalono, że nastąpi to w Manili podczas spotkania ASEAN”. Rubio powiedział: „Nie mamy jeszcze konkretnych dat, ale do tego dojdzie i bardzo na to czekamy”, dodając: „Z niecierpliwością czekamy na wspólne spotkanie na szczeblu przywódców podczas szczytu ASEAN za kilka tygodni”.

W wywiadzie dla News18 sekretarz Rubio odniósł się do okresu tuż po objęciu urzędu: „Gdy tylko złożyłem przysięgę, poszedłem na górę i odbyłem spotkanie”. Powiedział, że od tego czasu odbyło się „siedem lub osiem” spotkań Quad i że kolejne zaplanowano „na spotkaniu Grupy 20 (G20) w Atlancie”. Rubio zaznaczył: „Quad to nie tylko procedura spotykania się i uzgadniania czegoś”, podkreślając: „Mamy nadzieję ogłosić na szczycie konkretne rezultaty, a nie tylko urządzać miłe spotkanie towarzyskie”.

Ambasador Gor wskazuje na Pax Silica i współpracę obronną, zauważając wzrost wymiany handlowej z 20 do 240 mld dolarów w ciągu 15 lat

Ambasador Gor powiedział: „Wzajemna wymiana handlowa osiągnęła rekordowy poziom”, dodając: „Wymiana, która 15 lat temu wynosiła 20 miliardów dolarów, dziś sięga 240 miliardów dolarów”. Ambasador Gor wspomniał, że koncern Essar otwiera w Stanach Zjednoczonych warty wiele miliardów dolarów zakład, tworząc lokalne miejsca pracy, a prezydent Trump niedawno przyjął przedstawicieli Essar w Gabinecie Owalnym w Białym Domu. „To nie jest ulica jednokierunkowa” – zaznaczył Gor.

Chengappa zwrócił uwagę, że Indie dołączyły do Pax Silica zaraz po objęciu placówki przez ambasadora Gora, i zapytał, czy Indie mogą liczyć na amerykańskie inwestycje oraz współpracę technologiczną, aby stać się kluczowym węzłem w strategicznych łańcuchach dostaw. Gor odpowiedział: „Indie były jednym z pierwszych dziesięciu krajów zaproszonych przez Stany Zjednoczone do Pax Silica”, dodając: „To dlatego, że ufamy Indiom”. Mówiąc: „Oto dlaczego sekretarz przyjeżdża tu dwa razy w roku”, Gor zapowiedział, że za trzy tygodnie Indie odwiedzi prokurator generalny USA, a w Delhi odbędzie się konferencja poświęcona walce z narkotykami z udziałem dyrektora Agencji ds. Walki z Narkotykami (DEA) oraz prokuratorów federalnych.

Pax Silica to inicjatywa promowana przez Departament Stanu jako „sztandarowe przedsięwzięcie na rzecz bezpieczeństwa sztucznej inteligencji i łańcuchów dostaw”. Strona internetowa Departamentu Stanu poświęcona Pax Silica wymienia „Ograniczenie zależności wynikających z przymusu” (Reduce coercive dependencies) jako kluczowy filar, a na liście sygnatariuszy znajdują się 24 podmioty, w tym Unia Europejska (UE). Obok Indii sygnatariuszami są m.in. Korea Południowa, Japonia, Australia i Filipiny. Tajwan widnieje jako uczestnik popierający zasady deklaracji poprzez odrębne wspólne oświadczenie. Choć deklaracja wskazuje jako problemy „nierynkowe zasady i praktyki” oraz „nadprodukcję i nieuczciwy dumping”, nie wymienia z nazwy żadnego konkretnego państwa.

Zgodnie z komunikatem rządu Indii kraj ten oficjalnie dołączył do Pax Silica, organizując ceremonię podpisania 20 lutego, piątego dnia szczytu „India AI Impact Summit 2026”. W komunikacie wyjaśniono, że celem Pax Silica jest ochrona „stosu krzemowego” (silicon stack) obejmującego minerały krytyczne, produkcję półprzewodników, zaawansowane systemy AI oraz infrastrukturę wdrożeniową, a także przeciwdziałanie przymusowi ekonomicznemu. Indyjski minister ds. elektroniki i technologii informacyjnych Ashwini Vaishnaw, który uczestniczył w ceremonii podpisania, powiedział: „Nie tylko organizujemy szczyt, ale budujemy przyszłość”. Sekretarz Ministerstwa Elektroniki i Technologii Informacyjnych S. Krishnan wskazał na „odporną współpracę z zaufanymi partnerami podzielającymi wspólne wartości” jako cel, a ambasador Gor nazwał Pax Silica „koalicją, która zdefiniuje ład gospodarczy i technologiczny XXI wieku”. Podczas wydarzenia Jacob Helberg, podsekretarz stanu ds. gospodarczych, oświadczył: „Globalne łańcuchy dostaw są w ogromnym stopniu nadmiernie skoncentrowane”, dodając: „Mówimy «nie» instrumentalizacji zależności i mówimy «nie» szantażowi”. Podsekretarz Helberg określił deklarację nie jako „zwykłe porozumienie na papierze, lecz mapę drogową dla wspólnej przyszłości”. Nie wymieniając żadnego kraju, Helberg powiedział: „Byliśmy świadkami sytuacji, w której naszym przyjaciołom odmawiano dostępu do kluczowych minerałów tylko dlatego, że jakiś przywódca odważył się wyrazić własne zdanie”.

W kwestii współpracy obronnej ambasador Gor powiedział: „Lockheed jest tutaj, Boeing jest tutaj. Trwa wspólna produkcja”, dodając, że „współpraca obronna stoi na najwyższym poziomie w historii”. Ambasador Gor ujawnił, że w samym ubiegłym miesiącu 500 żołnierzy US Army wzięło udział w ćwiczeniach „Yudh Abhyas” w Indiach, a podczas manewrów „Tarang Shakti” myśliwce F-35 po raz pierwszy przyleciały do Indii na wspólne ćwiczenia z indyjskimi siłami zbrojnymi. Gor nazwał Indie „niezwykle cennym partnerem w Quad” i poinformował, że trwają przygotowania do spotkania przywódców, w tym prezydenta Trumpa i premiera Modiego, „w ciągu najbliższego miesiąca”.

W sektorze cywilnej energetyki jądrowej ambasador Gor ocenił, że przyjęcie przez Indie ustawy „SHANTI” otworzyło drogę dla małych reaktorów modułowych (SMR) oraz technologii cywilnych. Gor stwierdził: „Indie są jednym z pierwszych miejsc, które Stany Zjednoczone rozważają jako lokalizację swojego pierwszego zagranicznego reaktora SMR”.