Bośniacki handlarz bronią skazany w USA na 60 miesięcy więzienia za pośrednictwo w transakcji rakietami SA-18 Igła i złamanie sankcji wobec Korei Północnej.

Nowy Meksyk

Departament Sprawiedliwości USA ogłosił 14 października, że Sasa Micevic (43 lata), obywatel Bośni i międzynarodowy handlarz bronią, który usiłował pośredniczyć w zakupie północnokoreańskich przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych SA-18 Igła, został skazany w Nowym Meksyku na 60 miesięcy więzienia. Micevic przyznał się do winy w zakresie naruszenia ustawy o międzynarodowych nadzwyczajnych uprawnieniach gospodarczych (IEEPA) oraz przepisów o sankcjach wobec Korei Północnej. Departament Sprawiedliwości poinformował, że Micevic spiskował i usiłował pośredniczyć w sprzedaży przenośnych pocisków przeciwlotniczych. Sprawa miała swój początek w 2020 roku.

W 2020 roku Micevic omawiał zakup północnokoreańskich pocisków Igła ze współsprawcą z Nowego Meksyku

Zgodnie z dokumentami sądowymi Micevic, wraz ze współsprawcą mającym bazę w Nowym Meksyku oraz innymi osobami, usiłował naruszyć i obejść ograniczenia nałożone przez Departament Skarbu USA na mocy przepisów o sankcjach wobec Korei Północnej. Ich celem było pozyskanie z Korei Północnej przenośnych pocisków rakietowych ziemia-powietrze SA-18 Igła. Departament Sprawiedliwości wskazał, że Micevic pośredniczył w tym zakupie bez uzyskania licencji lub zezwolenia Biura Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC) Departamentu Skarbu.

W 2020 roku Micevic i jego współsprawca wielokrotnie omawiali metody nielegalnego zdobycia pocisków Igła. Micevic dostarczał informacje o cenach i brał udział w próbach zabezpieczenia towaru przy użyciu sfałszowanej dokumentacji. Departament Sprawiedliwości stwierdził, że Micevic dążył do zdobycia pocisków, wiedząc, że transakcje polegające na pozyskiwaniu broni z Korei Północnej są zabronione na mocy prawa amerykańskiego i międzynarodowego.

Departament Sprawiedliwości, przedstawiając orzeczenie, określił te pociski mianem ręcznych zestawów przeciwlotniczych (Man Portable Air Defense Systems), wyjaśniając, że są to pociski przeciwlotnicze. Igła, którą Micevic usiłował pozyskać, to broń wprowadzona na wyposażenie armii radzieckiej w latach 80. XX wieku.

SA-18 Igła to naprowadzany na podczerwień przenośny pocisk ziemia-powietrze przyjęty na uzbrojenie armii radzieckiej w 1983 roku

Sieć Danych Środowiska Operacyjnego Armii USA (ODIN) klasyfikuje zestaw 9K38 Igła (SA-18 Grouse) jako produkowany w Rosji przenośny, naprowadzany na podczerwień pocisk rakietowy ziemia-powietrze. Rosyjskie oznaczenie przemysłowe całego systemu to 9K38, a samego pocisku – 9M39. Według tych danych jest to przenośny pocisk ziemia-powietrze trzeciej generacji, przyjęty na uzbrojenie armii radzieckiej w 1983 roku. SA-18 to kodowe oznaczenie NATO.

ODIN odnotowuje również udoskonalenia tej broni w porównaniu z jej poprzednikiem, zestawem Igła-1. Znacząco zwiększono odporność na flary i zakłócenia, a głowica naprowadzająca zyskała większą czułość. W sprzyjających warunkach może zwalczać nadlatujące z naprzeciwka samoloty bojowe, a jej zasięg został nieznacznie zwiększony. Wariant morski nosi kodowe oznaczenie NATO SA-N-10 Grouse. Departament Sprawiedliwości nie zawarł takich szczegółów technicznych w swoim komunikacie.

W komunikacie Departamentu Sprawiedliwości szczegółowo opisano zamiar zakupu tej broni z Korei Północnej, a transakcja zakończyła się fiaskiem pod koniec 2020 roku.

Pod koniec 2020 roku obaj udali się do Ankary, lecz transakcja nie doszła do skutku z powodu sporu o cenę

Pod koniec 2020 roku Micevic i jego współsprawca udali się do Ankary w Turcji, aby sfinalizować sprzedaż pocisków Igła. Jednak między nimi a stroną północnokoreańską doszło do sporu dotyczącego ceny i sprzedaż nie została sfinalizowana. Departament Sprawiedliwości jako jedyny powód zerwania umowy podał spór cenowy. Od załamania się transakcji pod koniec 2020 roku do wydania niniejszego komunikatu minęło około sześć lat.

Departament Sprawiedliwości nie ujawnił wszystkich szczegółowych informacji na temat tej transakcji. Nie opublikowano nazwiska ani rozstrzygnięcia sprawy współsprawcy, kwoty transakcji ani liczby pocisków. Nie ujawniono również daty ogłoszenia wyroku ani miasta, w którym mieści się sąd orzekający.

Fiasko transakcji nie zwalnia z odpowiedzialności prawnej. Departament Sprawiedliwości zaznaczył, że Micevic przyznał się do winy w zakresie naruszenia IEEPA oraz przepisów o sankcjach wobec Korei Północnej. Przepisy uznają za nielegalne nie tylko samo naruszenie, lecz także usiłowanie i zmowę w celu jego popełnienia. Odpowiednie przepisy karne zawarte są w ustawie IEEPA.

Ustawa IEEPA uznaje usiłowanie i zmowę za przestępstwo, przewidując do 20 lat więzienia

IEEPA uznaje za bezprawne naruszenie, usiłowanie naruszenia lub zmowę w celu naruszenia jakiejkolwiek licencji, nakazu, przepisu lub zakazu wydanego na mocy tej ustawy. Reguluje to sekcja 1705 w tytule 50 Kodeksu Stanów Zjednoczonych. Każdemu, kto umyślnie dopuszcza się naruszenia, usiłuje je popełnić lub spiskuje w celu jego popełnienia, grozi po skazaniu grzywna do miliona dolarów, a osobom fizycznym kara do 20 lat pozbawienia wolności. Ogłoszony przez Departament Sprawiedliwości wyrok dla Micevica to 60 miesięcy, czyli 5 lat więzienia.

Przepisy o sankcjach wobec Korei Północnej to regulacje programu sankcyjnego wobec Korei Północnej prowadzonego przez OFAC. Zostały one skodyfikowane w części 510 w tytule 31 Kodeksu Przepisów Federalnych. W ramach tego programu OFAC zezwala w drodze licencji na działania, które zasadniczo są zakazane. Urząd wydaje licencje indywidualne na wniosek lub umieszcza w przepisach licencje ogólne, z których mogą korzystać wszyscy obywatele i rezydenci USA bez konieczności składania wniosku. Departament Sprawiedliwości wskazał, że transakcja Micevica nie posiadała wymaganej licencji ani zezwolenia.

Sankcje wobec Korei Północnej nie wynikają z pojedynczego aktu prawnego. Strona informacyjna OFAC wyjaśnia, że program ten wdraża szereg podstaw prawnych. Do rozporządzeń wykonawczych należą m.in. rozporządzenie wykonawcze nr 13466 z czerwca 2008 roku, rozporządzenie wykonawcze nr 13551 z 30 sierpnia 2010 roku, rozporządzenie wykonawcze nr 13570 z 18 kwietnia 2011 roku, rozporządzenie wykonawcze nr 13687 z 2 stycznia 2015 roku, rozporządzenie wykonawcze nr 13722 z 16 marca 2016 roku oraz rozporządzenie wykonawcze nr 13810 z 21 września 2017 roku. Wśród ustaw wymienia się IEEPA, ustawę o sankcjach wobec Korei Północnej i wzmocnieniu polityki z 2016 roku, ustawę o przeciwdziałaniu przeciwnikom Ameryki poprzez sankcje (CAATSA) oraz ustawę im. Otto Warmbiera. W razie potrzeby OFAC włącza do tych sankcji również rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ. Micevic przyznał się do winy konkretnie w zakresie naruszenia IEEPA oraz przepisów o sankcjach wobec Korei Północnej. Tę samą transakcję wcześniej zablokowały już rezolucje ONZ.

Rada Bezpieczeństwa ONZ zakazała handlu północnokoreańskimi pociskami na mocy rezolucji 1718 w 2006 roku, a w 2009 roku rozszerzyła zakaz na wszelką broń na mocy rezolucji 1874

Rezolucja 1718, przyjęta 14 października 2006 roku, zobowiązała państwa członkowskie do uniemożliwienia dostaw, sprzedaży lub przekazywania Korei Północnej pocisków rakietowych i systemów rakietowych. Ta sama rezolucja zakazała Korei Północnej eksportu takich towarów, a państwom członkowskim – ich pozyskiwania z Korei Północnej. Wśród pozycji wymienionych w rezolucji znalazły się pociski i systemy rakietowe, obok czołgów, samolotów bojowych i okrętów wojennych.

Rezolucja 1874, przyjęta 12 czerwca 2009 roku, rozszerzyła te środki na wszelką broń i związane z nią materiały. Objęła także powiązane z uzbrojeniem transakcje finansowe, szkolenia techniczne, doradztwo, usługi i pomoc. Zakaz pozyskiwania broni zawarty w rezolucji 1718, ograniczony wcześniej do głównych rodzajów broni konwencjonalnej, został w ten sposób rozszerzony na broń ogółem. Departament Sprawiedliwości wskazał, że transakcja Micevica była zakazana prawem amerykańskim i międzynarodowym. Te dwie rezolucje stanowią normy międzynarodowe zakazujące pozyskiwania broni z Korei Północnej.

W komunikacie nie wskazano, czy Korea Północna faktycznie dysponowała pociskami Igła ani gdzie zostały one wyprodukowane. Ujawnionym przez Departament Sprawiedliwości faktem jest to, że Micevic usiłował pośredniczyć w transakcji zakupu pocisków Igła z Korei Północnej. Przedstawiciele prokuratury i organów śledczych prowadzących sprawę przedstawili swoje stanowiska w komunikacie.

Pierwszy zastępca prokuratora federalnego Nowego Meksyku Ryan Ellison oświadczył, że sankcje tracą sens, jeśli ci, którzy świadomie je omijają, nie ponoszą konsekwencji

Pierwszy zastępca prokuratora federalnego dla Dystryktu Nowego Meksyku Ryan Ellison stwierdził w komunikacie prasowym: „Sankcje tracą sens, jeśli ci, którzy świadomie je omijają, nie ponoszą żadnych konsekwencji”. Zastępca prokuratora Ellison powiedział, że Micevic wspomagał międzynarodowy plan prowadzenia działalności zakazanej przez prawo amerykańskie. Podkreślił, że ten wyrok pociąga Micevica do odpowiedzialności. Wyraził także dumę ze śledczych i prokuratorów, którzy doprowadzili tę sprawę do wyroku w Nowym Meksyku.

Ryan G. McRae, pełniący obowiązki agenta specjalnego kierującego biurem Homeland Security Investigations (HSI) w El Paso, oświadczył: „Osoby, które świadomie omijają kontrolę eksportu i sankcje międzynarodowe, aby ułatwiać nielegalny obrót bronią wojskową, stanowią poważne zagrożenie dla naszego bezpieczeństwa narodowego i stabilności na świecie”. P.o. kierownika McRae zaznaczył, że ich gotowość do czerpania zysków z zakazanego handlu bronią dowodzi rażącego lekceważenia prawa. Dodał, że HSI będzie zdecydowanie ścigać i pociągać do odpowiedzialności osoby nielegalnie handlujące technologiami wojskowymi.

HSI to pion śledczy Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego działający w strukturach ICE. Zgodnie z wytycznymi ICE dotyczącymi dochodzeń w sprawach przeciwdziałania proliferacji, HSI zwalcza nielegalny eksport uzbrojenia oraz towarów podwójnego zastosowania, a także bada naruszenia amerykańskich sankcji nałożonych na państwa, podmioty i osoby fizyczne. HSI posiada ustawowe uprawnienia do prowadzenia dochodzeń w sprawach naruszeń przepisów o kontroli eksportu, w tym IEEPA. HSI kieruje także Centrum Koordynacji Egzekwowania Eksportu (E2C2), powołanym w 2010 roku na mocy rozporządzenia wykonawczego nr 13558. W skład centrum wchodzą przedstawiciele 24 agencji, w tym Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego, Departamentu Sprawiedliwości, Departamentu Handlu, Departamentu Stanu, Departamentu Energii, Departamentu Skarbu, Departamentu Obrony oraz Biura Dyrektora Wywiadu Narodowego.

Sekcja Kontrwywiadu i Kontroli Eksportu (CES) Wydziału Bezpieczeństwa Narodowego Departamentu Sprawiedliwości jest w wytycznych resortu określona jako jednostka nadzorująca ściganie naruszeń kontroli eksportu. Te same wytyczne stanowią, że naruszenia IEEPA obejmujące eksport mienia, w którym cudzoziemiec lub obce państwo posiada interes, nie mogą być przedmiotem aktu oskarżenia bez uprzedniej zgody CES. W tę sprawę zaangażowany był prokurator z CES.

Śledztwo prowadziły biura HSI w Albuquerque i Phoenix. Departament Sprawiedliwości poinformował, że oskarżenie w sprawie wnosili asystenci prokuratora federalnego dla Dystryktu Nowego Meksyku Thavo Holl i Holland Castryn. Prokurator procesowa Maria Fedor z CES udzielała wsparcia w tej sprawie.

Źródła (KST)

• Komunikat prasowy Departamentu Sprawiedliwości USA 26-1188, opublikowany 14.10.2026 r. · https://www.justice.gov/opa/pr/bosnian-national-sentenced-violating-international-sanctions-against-north-korea
• X @DOJNatSec · https://x.com/DOJNatSec/status/2110397309754233188
• X @USAO_NM · https://x.com/USAO_NM/status/2110399651706728901