Paragwaj dołącza jako 26. sygnatariusz do kierowanej przez USA inicjatywy na rzecz AI i łańcuchów dostaw Pax Silica, by budować infrastrukturę dla superinteligencji w oparciu o minerały krytyczne i energię wodną

Stany Zjednoczone

Departament Stanu USA ogłosił 23 października, że powitał Paragwaj jako 26. sygnatariusza deklaracji Pax Silica – kierowanej przez USA inicjatywy łączącej sztuczną inteligencję i bezpieczeństwo łańcuchów dostaw. Minister spraw zagranicznych Paragwaju Rubén Ramírez Lezcano podpisał deklarację wspólnie z podsekretarzem stanu ds. gospodarczych Jacobem Helbergiem podczas ceremonii podpisania w Departamencie Stanu USA w Waszyngtonie, co zainaugurowało udział Paragwaju od tego dnia. Departament Stanu USA oświadczył, że oba kraje potwierdziły wolę budowy infrastruktury superinteligencji w obu Amerykach z wykorzystaniem paragwajskich minerałów krytycznych oraz energii wodnej. Podpisanie nastąpiło dwa dni po tym, jak zastępca sekretarza stanu USA Christopher Landau ogłosił porozumienia inwestycyjne i dotyczące bezpieczeństwa w Paragwaju.

Pax Silica to sztandarowa inicjatywa Departamentu Stanu łącząca AI i bezpieczeństwo łańcuchów dostaw

Departament Stanu USA przedstawia Pax Silica jako swoją sztandarową inicjatywę dotyczącą AI i bezpieczeństwa łańcuchów dostaw. Jej celem jest stworzenie nowego konsensusu w dziedzinie bezpieczeństwa gospodarczego wśród sojuszników i zaufanych partnerów. Podsekretarz Helberg, który kieruje tą inicjatywą, stwierdził na stronie internetowej Departamentu Stanu USA, że „o ile wiek XX opierał się na ropie i stali, o tyle wiek XXI napędzany jest mocą obliczeniową i zasilającymi ją minerałami”.

W tym samym wpisie podsekretarz Helberg ocenił deklarację jako nowe porozumienie o bezpieczeństwie gospodarczym, umożliwiające zbieżnym partnerom budowę jutrzejszego ekosystemu AI – od energii i minerałów krytycznych po zaawansowaną produkcję i modele. W tym samym kierunku zmierza cel deklaracji wskazany przez Departament Stanu USA: ustanowienie ładu bezpieczeństwa gospodarczego opartego na zaufaniu, komplementarności technologicznej i wspólnych interesach sygnatariuszy.

Człon nazwy „Pax” to historyczne określenie oznaczające pokój, stabilność i dobrobyt. Departament Stanu USA wyjaśnia, że odnosi się ono do fundamentów współczesnej sztucznej inteligencji i technologii obliczeniowych. Koncepcja strategiczna tworzy spójny ciąg biegnący od minerałów krytycznych, przez energię, zaawansowaną produkcję, półprzewodniki i infrastrukturę AI, aż po logistykę. Istotą jest stworzenie pod przewodnictwem USA bezpiecznego, odpornego i napędzanego innowacjami ekosystemu technologicznego.

W tekście deklaracji wyszczególniono konkretne działania, które sygnatariusze będą wspólnie realizować. Sygnatariusze oświadczyli, że pogłębią partnerstwa gospodarcze, współpracując w zakresie praktyk bezpieczeństwa inwestycji, infrastruktury i zachęt. Dokument zachęca do współpracy w strategicznych obszarach technologicznego łańcucha dostaw, takich jak platformy oprogramowania i pionierskie modele bazowe, łączność informacyjna i infrastruktura sieciowa, moce obliczeniowe i półprzewodniki, zaawansowana produkcja, logistyka transportowa, rafinacja i przetwarzanie minerałów oraz energia. Zawiera także zapis o mobilizacji kreatywności i kapitału prywatnych przedsiębiorstw oraz przedsiębiorców.

Departament Stanu USA wyróżnił trzy główne cele: ograniczenie zależności podlegających przymusowi; zabezpieczenie globalnych łańcuchów dostaw technologii przy jednoczesnym wspólnym rozwiązywaniu kwestii szans i słabych punktów w łańcuchu dostaw AI oraz poszukiwaniu wspólnych inwestycji; a także ochronę wrażliwych technologii i budowę zaufanej infrastruktury cyfrowej. Jako ramy długoterminowe przedstawiono koncepcję połączenia gospodarek skupiających zaawansowane firmy technologiczne w celu zwiększenia potencjału gospodarczego ery AI oraz ustanowienia zrównoważonego porządku gospodarczego stymulującego oparty na AI dobrobyt we wszystkich krajach partnerskich.

Deklaracja przewiduje ochronę inwestycji prywatnych przed rynkami zaburzanymi przez nadprodukcję i dumping

Deklaracja odnosi się również do praktyk nierynkowych. Sygnatariusze podkreślili wagę przeciwdziałania praktykom nierynkowym, które szkodzą innowacjom i uczciwej konkurencji. Wskazano także, że koordynacja jest niezbędna do ochrony inwestycji prywatnych przed zakłóceniami rynku wywołanymi nadprodukcją i nieuczciwym dumpingiem. Dokument zawiera również zapis o współpracy przy wdrażaniu odpowiednich polityk, aby wrażliwe technologie i infrastruktura krytyczna były chronione przed nieuprawnionym dostępem, wpływem lub kontrolą.

Kluczowym celem wyznaczonym przez Departament Stanu USA jest ograniczenie zależności podlegających przymusowi. W deklaracji wskazano, że rzeczywiste bezpieczeństwo gospodarcze wymaga zmniejszenia nadmiernych zależności i nawiązania nowych relacji z zaufanymi dostawcami przestrzegającymi uczciwych praktyk rynkowych. Jednocześnie zadeklarowano otwarcie zaufanym partnerom ścieżek dostępu do każdego etapu stosu technologicznego tworzącego gospodarkę AI. W deklaracji zawarto także zobowiązanie do budowy i eksploatacji zaufanych sieci informacyjnych, w tym systemów telekomunikacyjnych, kabli światłowodowych oraz centrów danych.

Na liście sygnatariuszy na stronie Departamentu Stanu USA znajdują się: Argentyna, Australia, Chile, Kostaryka, Salwador, Unia Europejska, Finlandia, Niemcy, Grecja, Indie, Izrael, Włochy, Japonia, Kazachstan, Holandia, Norwegia, Panama, Paragwaj, Filipiny, Katar, Republika Korei, Singapur, Szwecja, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Zjednoczone Królestwo. Departament Stanu USA osobno wyszczególnił Tajwan jako niesygnowany podmiot uczestniczący. Tajwan poparł zasady deklaracji poprzez wspólne oświadczenie w sprawie deklaracji Pax Silica oraz współpracy USA–Tajwan w dziedzinie bezpieczeństwa gospodarczego.

Rząd Paragwaju oświadczył, że podpisanie jest owocem wizyty w Waszyngtonie, a czysta energia stanie się częścią łańcucha dostaw AI

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Paragwaju wydało tego samego dnia oświadczenie. Poinformowano w nim, że minister spraw zagranicznych Ramírez podpisał deklarację podczas ceremonii w Departamencie Stanu USA, a Paragwaj stał się 26. sygnatariuszem. MSZ Paragwaju napisało, że oba kraje potwierdziły zobowiązanie do wniesienia wkładu w rozwój zaawansowanej infrastruktury inteligencji w obu Amerykach poprzez wykorzystanie paragwajskich minerałów krytycznych i potencjału hydroenergetycznego. Przytoczono również cel deklaracji, jakim jest ustanowienie ładu bezpieczeństwa gospodarczego opartego na zaufaniu, komplementarności technologicznej i wspólnych korzyściach.

Prezydent Santiago Peña opublikował tego samego dnia wpis w serwisie X, stwierdzając, że podpisanie to wynik jego wizyty w Waszyngtonie. Podkreślił, że Paragwaj przestaje przyglądać się erze cyfrowej z zewnątrz i przechodzi od roli konsumenta technologii do roli jej producenta. Prezydent Peña określił Pax Silica jako sojusz zaufanych państw budujących łańcuch dostaw sztucznej inteligencji – od energii i minerałów krytycznych po centra danych – dodając, że czysta energia Paragwaju stanowi teraz część tej przyszłości.

Harmonogram wizyty prezydenta Peñi w Waszyngtonie rozpoczął się dzień wcześniej. 22 października poinformował na platformie X o spotkaniu z sekretarzem skarbu Scottem Bessentem, podczas którego omówiono rosnące zainteresowanie amerykańskich firm inwestycjami w Paragwaju w sektorach technologii, logistyki, produkcji, handlu i górnictwa. Tego samego dnia sekretarz Bessent również napisał na platformie X, że omówił z prezydentem Peñą rosnące partnerstwo gospodarcze obu państw oraz potwierdził wspólne zaangażowanie na rzecz wzmacniania współpracy gospodarczej i rozwijania bezpiecznych oraz odpornych łańcuchów dostaw minerałów krytycznych.

23 października prezydent Peña zamieścił w serwisie X także wpis o inauguracji zakładu REM Industries w Limpio. To fabryka, która przekształca energię elektryczną wytwarzaną z rzek Paragwaju w żelazokrzem – kluczowy surowiec dla światowego przemysłu. Przedsiębiorstwo ogłosiło, że kolejnym krokiem będzie wytwarzanie krzemu o wyższej czystości, co prezydent Peña nazwał krokiem zbliżającym kraj do łańcucha dostaw półprzewodników. Dodał, że po centrach danych i projekcie Yguazú Digital zakład ten stanowi trzeci taki przykład.

Dwa dni przed podpisaniem zastępca sekretarza Landau ogłosił inwestycję w centrum danych zasilane energią wodną z elektrowni Itaipu

Przystąpienie Paragwaju stanowi kontynuację współpracy zapoczątkowanej podczas wizyty zastępcy sekretarza stanu w tym samym tygodniu. W nocie informacyjnej z 21 października Departament Stanu USA podał, że zastępca sekretarza Landau stał na czele misji handlowej w Asunción w dniach od 19 do 21 października. Jej celem było rozszerzenie możliwości inwestycyjnych i biznesowych dla amerykańskich firm w dziedzinach technologii, minerałów krytycznych, infrastruktury rzecznej oraz logistyki. Zastępca sekretarza Landau spotkał się z prezydentem Peñą i ministrem spraw zagranicznych Ramírezem.

Głównym ogłoszeniem było sfinalizowanie umowy o partnerstwie strategicznym między amerykańską firmą Crusoe a paragwajskim deweloperem energii i infrastruktury Araico. Departament Stanu USA poinformował, że obie spółki zbudują wysokowydajną infrastrukturę superinteligencji (SI) zasilaną energią elektryczną z elektrowni wodnej Itaipu. Crusoe planuje uruchomić pierwszy obiekt w połowie 2027 roku; instalacja ta będzie czerpać prąd bezpośrednio z jednego z największych na świecie w 100% odnawialnych źródeł hydroelektrycznych, obsługując klientów chmurowych zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Ameryce Łacińskiej.

Departament Stanu USA ocenił, że inwestycja ta może stać się jedną z największych inwestycji prywatnych w historii Paragwaju. W podobnym tonie wypowiedział się zastępca sekretarza Landau we wpisie w serwisie X na temat swojej wizyty przy zaporze Itaipu. Zauważając, że zapora Itaipu – wzniesiona przez Paragwaj i Brazylię w celu okiełznania potęgi rzeki Parana – była jedynie marzeniem, gdy jako chłopiec mieszkał w Paragwaju w latach 70. XX wieku, ogłosił u boku prezydenta Peñi podpisanie przez amerykańskich inwestorów umowy na budowę pobliskiego centrum danych. Dodał, że przedsięwzięcie to ma potencjał, by stać się największą zagraniczną inwestycją prywatną w dziejach Paragwaju.

Amerykańskie przedsiębiorstwo uranowe Uranium Energy Corp (UEC) ogłosiło z kolei inwestycję o wartości 12 mln USD w rozwój jednej ze swoich koncesji uranowych w Paragwaju. Departament Stanu USA wskazał to jako przykład tego, jak amerykańskie inwestycje tworzą miejsca pracy w obu krajach, oferując Paragwajowi wiarygodną i przejrzystą alternatywę wobec drapieżnego finansowania ze strony strategicznych konkurentów.

Podczas tej samej wizyty pojawiły się także kwestie współpracy w zakresie bezpieczeństwa i cywilnej energetyki jądrowej

W dziedzinie bezpieczeństwa zastępca sekretarza Landau i minister spraw zagranicznych Ramírez podpisali porozumienie o pomocy w zakresie przechwytywania celów powietrznych. Wejdzie ono w życie po wymianie not dyplomatycznych i wzmocni zdolności Paragwaju do monitorowania i obrony przestrzeni powietrznej przed statkami powietrznymi podejrzewanymi o nielegalny przemyt narkotyków. Obaj przedstawiciele podpisali także list intencyjny dotyczący wdrożenia w Paragwaju systemu zarządzania granicami i kontroli pasażerów PISCES w celu zacieśnienia współpracy w blokowaniu przemieszczania się terrorystów.

Departament Stanu USA ogłosił przyznanie 5,5 mln USD pomocy zagranicznej na zwalczanie nielegalnego finansowania, pociąganie do odpowiedzialności narkoterrorystów, funkcjonowanie nowego centrum antyterrorystycznego oraz wzmocnienie bezpieczeństwa granic i pozyskiwania dowodów cyfrowych. Trwają również przygotowania do skierowania do Asunción doradcy ds. zwalczania terroryzmu, co stanowi pierwsze takie stanowisko Biura ds. Zwalczania Terroryzmu w tym regionie. Osobno przekazane zostanie 6,25 mln USD dwustronnej pomocy w dziedzinie bezpieczeństwa na zwalczanie międzynarodowej przestępczości zorganizowanej.

Ogłoszono również pierwsze otwarcie biura Biura Międzynarodowych Spraw Narkotykowych i Egzekwowania Prawa (INL) w Asunción. Placówka ta będzie pełnić także funkcję węzła koordynacyjnego dla programów INL w Stożku Południowym. W sektorze cywilnej energetyki jądrowej Stany Zjednoczone i Paragwaj ogłosiły rozpoczęcie negocjacji w sprawie porozumienia o współpracy w dziedzinie pokojowego wykorzystania energii jądrowej na mocy Sekcji 123 Ustawy o energii atomowej. Po wejściu w życie porozumienie to stworzy ramy prawne umożliwiające amerykańskim firmom eksport znaczącego sprzętu i materiałów cywilnej energetyki jądrowej do Paragwaju.

Na zakończenie komunikatu z ceremonii podpisania Departament Stanu USA poinformował, że aktualne wiadomości dotyczące Pax Silica można śledzić na koncie podsekretarza Helberga w serwisie X.

Źródła (KST)

• Departament Stanu USA · 2026-10-23 · https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2026/10/united-states-welcomes-paraguay-as-newest-pax-silica-signatory/
• Departament Stanu USA · Pax Silica · https://www.state.gov/pax-silica/
• Departament Stanu USA · 2026-10-21 · https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2026/10/u-s-paraguay-cooperation-to-advance-prosperity-and-security/
• Ministerstwo Spraw Zagranicznych Paragwaju · 2026-10-23 · https://www.mre.gov.py/paraguay-se-suma-a-la-declaracion-de-la-pax-silica/
• X @SantiPenap · https://x.com/SantiPenap/status/2113698904134815817
• X @SecScottBessent · https://x.com/SecScottBessent/status/2113363449342558210
• X @DeputySecState · https://x.com/DeputySecState/status/2113257202341277760