Meer dan 1.000 politieke gevangenen vrijgelaten in Venezuela, selectie 32 nieuwe rechters Hooggerechtshof aan de gang; VS verwelkomt afronding van derde verzoeningsgesprekken

Verenigde Staten

Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft bekendgemaakt dat er in Venezuela sinds Operation Absolute Resolve meer dan 1.000 politieke gevangenen zijn vrijgelaten en dat de selectie van 32 nieuwe rechters voor het Hooggerechtshof gaande is. Dit bleek op 22 oktober uit een verklaring van woordvoerder Tommy Pigott, waarin de afronding van de derde ronde van politieke verzoeningsgesprekken tussen de overgangsregering en de Nationale Assemblee van Venezuela van 2015 onder leiding van dr. Dinorah Figuera werd verwelkomd. Het ministerie van Buitenlandse Zaken legde uit dat tijdens deze gesprekken een akkoord werd bereikt om verschillende repressieve wetten te herzien en aan te passen. Het drong tevens aan op de onmiddellijke vrijlating van alle overgebleven politieke gevangenen.

Derde gespreksronde levert akkoord op over herziening repressieve wetten en brengt herstel Hooggerechtshof stap verder

Het ministerie van Buitenlandse Zaken plaatste de derde gespreksronde in het verlengde van een proces dat door Venezuela zelf wordt geleid. In de verklaring staat dat dit proces de democratische instellingen blijft versterken, politieke vrijheden vergroot en het fundament legt voor vrije, eerlijke en geloofwaardige verkiezingen. Woordvoerder Pigott deelde dezelfde boodschap op X en verklaarde dat de gesprekken gericht waren op het vergroten van de politieke vrijheid en participatie.

Als eerste concrete resultaat noemde het ministerie van Buitenlandse Zaken de wetgeving. Tijdens de gesprekken werd overeengekomen te werken aan de herziening en aanpassing van diverse repressieve wetten om politieke en maatschappelijke vrijheden te vergroten en de deelname van alle politieke krachten te waarborgen. Het ministerie omschreef dit als een concreet resultaat.

Het tweede punt betrof het Hooggerechtshof. Het ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde dat het herstel van een onafhankelijk Hooggerechtshof tijdens deze gesprekken verdere vooruitgang heeft geboekt en dat dit traject doorloopt in de richting van de selectie van 32 nieuwe rechters. Dit betekent niet dat de benoeming al is afgerond, maar dat de selectieprocedure momenteel gaande is.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken vatte tevens de veranderingen samen die hebben plaatsgevonden sinds de gesprekken begonnen. De persvrijheid is versterkt en de toegang tot meer dan 70 voorheen geblokkeerde websites is hersteld. Er werd eveneens een overeenkomst bereikt om de bij de Bank of England aangehouden goudreserves te repatriëren en in te zetten voor noodhulp na aardbevingen. Ook werd opgemerkt dat de inspanningen om de repressieve wet tegen haatzaaien aan te passen, vooruitgang hebben geboekt.

Tweeëndertig rechters voor Hooggerechtshof worden voor december gekozen; commissie uitsluitend bestaande uit rechters toetst kandidaten

De structuur voor het herstel van het Hooggerechtshof staat gedetailleerd beschreven in een factsheet die het ministerie van Buitenlandse Zaken op 9 oktober openbaar heeft gemaakt. Het ministerie schreef dat de Nationale Assemblee van 2026 na de gesprekken een wet heeft afgekondigd die de selectieprocedure voor het Hooggerechtshof wijzigt, waarbij tegen december 32 nieuwe rechters worden gekozen. Er werd aan toegevoegd dat de geloofwaardigheid van het selectieproces van essentieel belang is, aangezien het Hooggerechtshof uiteindelijk oordeelt over betwistingen van Venezolaanse verkiezingsuitslagen.

Kandidaten worden in twee fasen gefilterd. Als resultaat van de gesprekken werd een zevenkoppige kwalificatiecommissie opgericht die volledig uit rechters bestaat. Deze commissie beoordeelt kandidaten en draagt uitsluitend gekwalificeerde juristen voor aan het Comité voor Gerechtelijke Benoemingen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde een dergelijk orgaan ongekend en meldde dat de Nationale Assemblee van 2015 een meerderheid van de kwalificatiecommissie heeft benoemd. Het benoemingscomité bestaat uit 11 zittende parlementsleden en 12 vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en kiest de 32 rechters uit de door de kwalificatiecommissie goedgekeurde lijst.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken oordeelde dat deze procedure waarborgen bevat om de transparantie te vergroten en te verzekeren dat de nieuwe rechters bekwaam zijn en geen banden hebben met het Maduro-regime. De selectie van 32 rechters die in de verklaring van 22 oktober werd aangekondigd, rust op deze procedure.

Toegang tot meer dan 70 geblokkeerde sites hersteld; commissie buigt zich over strafmaat wet tegen haatzaaien

De resultaten op het gebied van de media worden met cijfers onderbouwd in de factsheet van 9 oktober. Het ministerie van Buitenlandse Zaken schreef dat de overgangsregering de toegang tot meer dan 70 voorheen geblokkeerde internetdomeinen heeft hersteld of gedeeltelijk heeft hersteld, waaronder verschillende lokale nieuwssites. De „meer dan 70 websites” in de verklaring van 22 oktober komen overeen met dit aantal.

Op juridisch gebied gaat het om de in 2017 aangenomen wet tegen haatzaaien. Het ministerie van Buitenlandse Zaken legde uit dat deze wet gevangenisstraffen tot wel 20 jaar voorschreef voor het „bevorderen of aanzetten tot haat, discriminatie of geweld”, en berucht was doordat het Maduro-regime deze gebruikte om oppositieleiders en critici van het regime gevangen te zetten. Volgens de factsheet heeft de Nationale Assemblee een commissie ingesteld om de strafbepalingen van de wet aan te passen en delen ervan te decriminaliseren.

Ook de kwestie van het terughalen van goud wordt in dezelfde factsheet genoemd. Het ministerie van Buitenlandse Zaken schreef de gezamenlijke inspanningen met de overgangsregering om het in het Verenigd Koninkrijk opgeslagen goud terug te halen toe te juichen. De verklaring van 22 oktober meldde dat deze inspanningen hebben geleid tot een overeenkomst om de middelen te besteden aan aardbevinghulp.

Ministerie van Buitenlandse Zaken meldt meer dan 1.000 vrijgelaten politieke gevangenen en eist onmiddellijke vrijlating van alle overigen

Het onderdeel over de politieke gevangenen bevat de meest concrete cijfers in de verklaring. Het ministerie van Buitenlandse Zaken schreef dat de overgangsregering sinds de start van het verzoeningsproces een aanzienlijk aantal politieke gevangenen heeft vrijgelaten, waardoor het totaal sinds Operation Absolute Resolve de 1.000 overstijgt. Direct daarna voegde het ministerie eraan toe dat het blijft aandringen op de onmiddellijke vrijlating van alle politieke gevangenen.

De factsheet van 9 oktober lichtte dezelfde cijfers toe met data. Daarin staat dat de overgangsregering sinds Operation Absolute Resolve op 3 januari meer dan 1.000 politieke gevangenen heeft vrijgelaten en na de aanvang van de gesprekken in augustus de aanvullende vrijlating van 177 politieke gevangenen heeft aangekondigd. Als vrijgelatenen noemde het ministerie van Buitenlandse Zaken Juan Pablo Guanipa, adviseur van María Corina Machado; Freddy Superlano, voormalig gouverneurskandidaat; en Enrique Márquez, voormalig presidentskandidaat. Er werd tevens opgemerkt dat de oppositiefiguren Claudia Macero en Omar González Moreno, die naar het buitenland waren gevlucht vanwege politiek gemotiveerde aanklachten, zijn teruggekeerd naar hun land.

Onderhandelingen begonnen na Operation Absolute Resolve; minister Rubio ontmoette parlementsvoorzitter Figuera op 9 oktober

De verzoeningsgesprekken vormen een politiek proces dat na Operation Absolute Resolve op gang is gekomen. Volgens de factsheet van het ministerie van Buitenlandse Zaken wordt de ene zijde van de onderhandelingen vertegenwoordigd door parlementsvoorzitter Figuera namens de Nationale Assemblee van 2015, en de andere zijde door de delegatie van de overgangsregering onder leiding van de huidige assembleevoorzitter Jorge Rodríguez. Het ministerie van Buitenlandse Zaken omschreef de Nationale Assemblee van 2015 als het laatste democratisch gekozen wetgevende orgaan dat door alle Venezolaanse politieke partijen en de internationale gemeenschap werd erkend. De delegaties voerden in augustus en september twee gespreksrondes in Caracas, en een derde ronde stond gepland voor 14 oktober.

Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio ontmoette parlementsvoorzitter Figuera op 9 oktober op het ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington. Volgens de verklaring van het ministerie prees de minister het moedige leiderschap van parlementsvoorzitter Figuera bij het aansturen van de politieke verzoening na Operation Absolute Resolve en drong hij erop aan om tijdens de volgende ronde van besprekingen vanaf 14 oktober verdere vooruitgang te boeken op het gebied van politieke vrijheden en verkiezingshervormingen.

In openbare verklaringen voorafgaand aan de ontmoeting zei de minister tegen parlementsvoorzitter Figuera dat zij „100% steun” geniet. Hij gaf aan dat de wens voor Venezuela niet louter verkiezingen behelst, maar een blijvende democratie. De minister merkte op dat het land herstelt van een diepe wond die bijna een kwarteeuw heeft geduurd, en dat dit in bijna een generatie tijd de beste kans biedt op verkiezingen die niet alleen vrij en eerlijk zijn, maar ook een blijvende democratie voor de volgende generatie achterlaten.

De minister herhaalde dat dit proces de deelname van alle geledingen van de samenleving moet omvatten, en dat het proces onder leiding van voorzitter Figuera en haar team kan rekenen op de krachtigste steun van de hoogste regeringskringen. Hij voegde eraan toe dat er al concrete resultaten zijn geboekt, maar dat er meer resultaten nodig zijn. Hij spoorde iedereen die begaan is met de toekomst van Venezuela aan om zich op een constructieve manier bij dit proces aan te sluiten. Een vreedzame overgang vereist veel inzet, enig geduld, vrije en eerlijke verkiezingen en instellingen die stabiliteit, welvaart en vrijheid schragen, zo voegde hij toe.

Minister Rubio plaatste op de dag van de ontmoeting ook een bericht op X. Hij schreef dat hij een productieve ontmoeting had gehad met parlementsvoorzitter Figuera, dat er tijdens de eerste twee gespreksrondes na Operation Absolute Resolve tastbare vooruitgang was geboekt en dat hij uitzag naar aanhoudende vooruitgang in de volgende ronde die op 14 oktober van start zou gaan.

Derde gespreksronde van start gegaan op 14 oktober; ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt steun uit voor door Venezuela geleid proces

Het ministerie van Buitenlandse Zaken formuleerde in de factsheet van 9 oktober de doelstellingen van de derde ronde als de afronding van de selectieprocedure voor het Hooggerechtshof en het waarborgen van de deelname van individuen en politieke partijen die vereist is voor geloofwaardige verkiezingen. Er werd vermeld dat toekomstige gespreksrondes zich zullen richten op de hervorming van de Nationale Kiesraad, de intrekking van overige repressieve wetten en het creëren van ruimte voor alle politieke partijen en leiders om terug te keren en deel te nemen aan politieke activiteiten. Dit aandachtsgebied sluit aan bij de speerpunten uit de verklaring van 22 oktober: het Hooggerechtshof, repressieve wetten en het waarborgen van participatie.

De derde gespreksronde begon op 14 oktober. Woordvoerder Pigott plaatste de dag erna, op 15 oktober, een bericht op X waarin hij stelde dat de dag ervoor de hervatting van een nieuwe ronde door Venezuela geleide verzoeningsgesprekken te zien was geweest. Hij gaf aan dat het belang voor het Amerikaanse volk overduidelijk is: de Verenigde Staten willen een vrij, welvarend Venezuela zien dat een partner is van de Verenigde Staten, wat in het voordeel is van de burgers van beide landen.

In de verklaring van 22 oktober plaatste het ministerie van Buitenlandse Zaken dit proces binnen het driestappenplan van president Trump en minister Rubio. Dit plan beoogt een vreedzame democratische overgang via stabilisatie, economisch herstel en politieke verzoening, waarbij deze derde ronde samenvalt met de slotfase van politieke verzoening. In de verklaring werd toegezegd dat de regering-Trump dit door Venezuela geleide proces zal blijven ondersteunen.

In de verklaring werd tevens opnieuw gerefereerd aan de ontmoeting van minister Rubio op 9 oktober. Daarin werd gememoreerd dat de minister het moedige leiderschap van parlementsvoorzitter Figuera prees en opriep tot aanhoudende vooruitgang op het gebied van politieke vrijheden en verkiezingshervormingen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken behandelde zowel deze ontmoeting als de derde gespreksronde gezamenlijk in één verklaring.

Bronnen (KST)

• U.S. Department of State · 2026-10-22 · https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2026/10/advancing-venezuelas-democratic-transition-through-reconciliation-talks/
• U.S. Department of State · Factsheet 2026-10-09 · https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesman/2026/10/reconciliation-talks-deliver-concrete-progress-for-venezuelas-democratic-transition
• U.S. Department of State · Bericht over ontmoeting 2026-10-09 · https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesman/2026/10/secretary-rubios-meeting-with-venezuelas-2015-national-assembly-president-dinorah-figuera/
• U.S. Department of State · Openbare toespraak 2026-10-09 · https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesman/2026/10/secretary-of-state-marco-rubio-and-2015-venezuelan-national-assembly-president-dinorah-figuera-before-their-meeting/
• X @statedeptspox · https://x.com/statedeptspox/status/2113422831644266869
• X @SecRubio · https://x.com/SecRubio/status/2108578564874416599
• X @statedeptspox · https://x.com/statedeptspox/status/2110877239533601246