UE ogłasza na NATO FUSE na Łotwie dwa pierwsze „Europejskie Huby Technologii Dronów”… Dombrovskis: „Groźby Rosji nie powiodą się”

Łotwa

Komisarz Unii Europejskiej (UE) Valdis Dombrovskis wziął udział w ogłoszeniu utworzenia dwóch pierwszych pilotażowych „Europejskich Hubów Technologii Dronowych” (European Drone Technology Hub) podczas swojego przemówienia programowego na zorganizowanym przez NATO wydarzeniu „FUSE 2026”, które odbyło się 30 października 2026 roku (czasu lokalnego) na Łotwie. Oba huby rozpoczną działalność w 2027 roku. Pierwszy powstanie na poligonie wojskowym Sēlija na Łotwie, a drugi w Scheveningen w Holandii. Komisarz Dombrovskis zaznaczył, że ogłoszenia dokonuje również w imieniu wysokiej przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kai Kallas oraz „Obszaru priorytetowych zdolności w zakresie systemów dronowych i przeciwdronowych”. FUSE to skrót od „Federated Unified Sensing and Effects” (Sfederowane Zunifikowane Rozpoznanie i Efekty) – wydarzenia o charakterze eksperymentalnym, prowadzonego przez Sojusznicze Dowództwo ds. Transformacji NATO (ACT). Wojskowi operatorzy z państw sojuszniczych oraz przedstawiciele przemysłu obronnego spotykają się tam, aby w praktyce sprawdzić, czy nowe technologie i sprzęt z różnych krajów mogą ze sobą współdziałać. NATO poinformowało, że ćwiczenia eksperymentalne trwały na Łotwie przez około dwa tygodnie. Ministerstwo Obrony Republiki Łotewskiej zakomunikowało, że wydarzenie FUSE odbyło się 30 października w bazie wojskowej Ādaži w pobliżu stolicy kraju, Rygi.

Komisarz Dombrovskis otwarcie wskazał na rosyjskie zagrożenie dronowe i rakietowe

Na początku wystąpienia komisarz Dombrovskis powiedział: „Nasze niebo stało się polem bitwy”. Dodał: „Przede wszystkim na linii frontu Europy, w Ukrainie, gdzie obrona przeciwlotnicza dzień i noc odpiera fale ataków rosyjskich dronów i rakiet”, zaznaczając, że „to samo dotyczy całej flanki wschodniej, od Morza Bałtyckiego po Morze Czarne”. Następnie oświadczył: „Rosyjskie naruszenia sięgają coraz głębiej terytorium UE i NATO”, podkreślając: „Ich cel jest jasny: testować, prowokować, zastraszać. Jesteśmy zdeterminowani, aby im się to nie udało”. Wskazał, że należy szybko rozwijać zdolności do przeciwdziałania tym zagrożeniom oraz odbudować potencjał obronny, aby w zarodku odstraszać od prowokacji. Tego samego dnia komisarz Dombrovskis napisał na swoim koncie w serwisie X: „Europejskie niebo stało się polem bitwy. Rosja próbuje zastraszać. To się jej nie uda”, dodając, że z zadowoleniem przyjął ogłoszenie na wydarzeniu FUSE powstania dwóch pierwszych Europejskich Hubów Technologii Dronowych. W przemówieniu podkreślił, że ta sieć hubów stanie się platformą przenoszącą technologie dronowe „z laboratoriów w teren, jeszcze szybciej”.

Dwa huby powstaną w 2027 roku w łotewskiej Sēliji i holenderskim Scheveningen

Według komisarza Dombrovskisa oba huby będą miejscami rozwoju, testowania i ewaluacji nowych koncepcji wojskowych oraz technologii dronów lądowych, morskich i powietrznych w rzeczywistych warunkach operacyjnych. Łotewski poligon Sēlija – określony w angielskim tekście przemówienia Komisji jako „Selonia” – jest miejscem, w którym działa już jeden z natowskich „poligonów innowacji” (Innovation Range) w dziedzinie technologii dronowych i przeciwdronowych; nowy hub skupi się na dronach lądowych i powietrznych oraz systemach zwalczania dronów. Hub w Scheveningen w Holandii skoncentruje się na zdolnościach morskich, bezpieczeństwie dna morskiego, obronie portów oraz ochronie krytycznej infrastruktury podmorskiej. Komisarz Dombrovskis zaznaczył, że choć oba ośrodki obejmują odmienne domeny, łączy je wspólny cel: przyspieszenie rozwoju, testowania i wdrażania skutecznych rozwiązań bezzałogowych i przeciwdziałających bezzałogowcom. Nazwał to ogłoszenie konkretnym krokiem w kierunku „Europejskiej Sieci Hubów Technologii Dronowych”, łączącej państwa członkowskie, przemysł, naukowców i użytkowników wojskowych. Wskazał, że unijne huby technologii dronowych oraz poligony innowacji NATO muszą działać „ramię w ramię”, aby uniknąć powielania działań i zapewnić interoperacyjność systemów.

Obszar Priorytetowych Zdolności (Priority Capability Area) to wyznaczone przez UE kluczowe obszary zdolności wojskowych, które państwa członkowskie powinny wspólnie uzupełniać. Komisarz Dombrovskis wyjaśnił, że obszar priorytetowy dronów i systemów przeciwdronowych realizuje w przyspieszonym tempie dwa priorytety: przyspieszenie wspólnych zamówień i dostaw kluczowych zdolności oraz szybkie skalowanie innowacji, prób operacyjnych i sprawdzonych technologii. Pochwalił pięć państw kierujących „Koalicją Zdolności” w tej dziedzinie: Łotwę, Chorwację, Danię, Holandię i Hiszpanię. Przedstawił również projekt „DECODER”. DECODER to jeden z pierwszych pięciu „Europejskich Projektów Obronnych Wspólnego Zainteresowania” wyznaczonych w ramach Europejskiego Programu Przemysłu Obronnego (EDIP). Europejskie Projekty Obronne Wspólnego Zainteresowania to zakrojone na szeroką skalę przedsięwzięcia przemysłowe i zdolnościowe realizowane wspólnie przez wiele państw członkowskich. DECODER pomaga państwom europejskim w tworzeniu, skalowaniu i wdrażaniu systemów i technologii zwalczania wrogich dronów oraz samych dronów. W projekcie DECODER uczestniczy także Ukraina.

Ministerstwo Obrony Republiki Łotewskiej przedstawiło Dombrovskisa jako komisarza odpowiedzialnego za gospodarkę i produktywność oraz wdrażanie i uproszczenia, informując, że ogłosił on utworzenie dwóch centrów w imieniu UE. Według ministerstwa łotewski ośrodek zostanie wyposażony w infrastrukturę do rozwijania i testowania rozwiązań wykrywających, śledzących i neutralizujących bezzałogowe systemy powietrzne i lądowe, kładąc nacisk na weryfikację skuteczności technologii, ich interoperacyjności oraz zdolności reagowania na dynamicznie zmieniające się zagrożenia. Resort poinformował, że ośrodek jest powiązany z projektem „Europejska determinacja w zakresie dronów i systemów przeciwdronowych” (DECODER) i zajmie się także opracowywaniem wspólnej metodologii testów i ocen, aby siły zbrojne różnych państw mogły wspólnie użytkować odmienne systemy. Łotwa jest współliderem tej inicjatywy. Za pośrednictwem łotewskiego Ministerstwa Obrony komisarz Dombrovskis oświadczył: „Bezpieczeństwo Europy zaczyna się od naszej zdolności do wspólnego i zdecydowanego działania”, dodając: „Nasza wolność i wartości demokratyczne nie są dane raz na zawsze; wymagają one ciągłej gotowości, odważnych działań i niezłomnej solidarności”.

Dzień wcześniej, 29 października, Ministerstwo Obrony Holandii poinformowało, że szef obrony Holandii (CDS) generał Onno Eichelsheim po raz pierwszy przedstawił inicjatywę hubów technologii dronowych w imieniu UE i NATO podczas konferencji FUSE. Według holenderskiego resortu obrony w projekt ten zaangażowanych jest 28 państw, a hub w Scheveningen rozszerzy – dzięki unijnym dotacjom – dotychczasową inicjatywę „SeaSEC”, zajmującą się bezpieczeństwem nawodnym i podwodnym, w tym ochroną kabli i rurociągów. Generał Eichelsheim stwierdził: „NATO walczy, a Europa pomaga budować odpowiednie narzędzia”, dodając: „Dopiero gdy Europa współpracuje, nasze zdolności wojskowe nabierają dynamiki”. W odpowiedzi na obawy, że „to, co kupujesz dzisiaj, jutro staje się przestarzałe”, zaproponował model „dronów jako usługi” (Drones as a Service). W tym modelu przedsiębiorstwa dostarczają bezzałogowce wraz z nieustannymi aktualizacjami i ulepszeniami, a klienci kupują mniejsze partie, płacąc za ciągłe innowacje. Holenderskie Ministerstwo Obrony wskazało, że ten projekt dronowy jest jednym z dziewięciu unijnych priorytetów obronnych, a Holandia jest współliderem zarówno w obszarze dronów i systemów przeciwdronowych, jak i mobilności wojskowej.

Wydatki obronne 27 państw członkowskich UE wzrosły w 2025 roku o 20% do 418 mld euro

Komisarz Dombrovskis powiedział, że unijna „Agenda gotowości obronnej” ma na celu uruchomienie inwestycji obronnych o wartości do 800 mld euro. Obejmuje to instrument pożyczkowy „SAFE” o wartości 150 mld euro, wspierający inwestycje w kluczowych obszarach, takich jak obrona przeciwrakietowa, drony i cyberbezpieczeństwo. Europejski Fundusz Obronny o budżecie 7,3 mld euro wspiera projekty unijnych przedsiębiorstw opracowujących innowacyjne i interoperacyjne technologie oraz sprzęt obronny. Zaznaczył, że łotewski przemysł i instytucje badawcze uczestniczą w ponad 30 europejskich transgranicznych projektach badawczo-rozwojowych w dziedzinie obronności. Na początku przyszłego roku Komisja Europejska uruchomi „AGILE” – nowy instrument przyspieszający ścieżkę innowacyjnych technologii obronnych od etapu rozwoju do zastosowania na polu walki. AGILE wesprze wejście na rynek małych i średnich przedsiębiorstw, startupów oraz scale-upów.

Dodał, że UE wprowadziła elastyczność w regułach fiskalnych, tworząc dla państw członkowskich przestrzeń fiskalną do zwiększania inwestycji obronnych, z której te kraje korzystają. Według komisarza Dombrovskisa wydatki na obronność 27 państw członkowskich UE sięgnęły w 2025 roku 418 mld euro, co stanowi wzrost o 20% w porównaniu z 2024 rokiem, a w 2026 roku mają wzrosnąć do 454 mld euro. Zauważył, że wydatki obronne Łotwy, będącej gospodarzem wydarzenia, w przyszłym roku osiągną 5% produktu krajowego brutto (PKB), co stawia ten kraj na czele wspólnych wysiłków. Zaznaczył: „Wzmacnianie obronności to nie tylko kwestia wydawania większych środków. Chodzi o to, by wydawać mądrzej i wspólnie”.

W przemówieniu poruszono także kwestię współpracy z Ukrainą. Komisarz Dombrovskis poinformował, że od lutego 2022 roku UE udzieliła Ukrainie wsparcia finansowego o wartości ponad 230 mld euro, utrzymując pozycję jej największego międzynarodowego darczyńcy. Podkreślił, że ukraińskie doświadczenie i zdolności w wojnie dronowej odgrywają kluczową rolę w obronie przed pełnoskalową inwazją Rosji, a doświadczenia z pola bitwy mogą przyspieszyć innowacje w UE. Unia powołała kierowaną przez przemysł platformę „Sojusz Dronowy UE-Ukraina”, łączącą firmy unijne i ukraińskie w celu wspólnego rozwoju i produkcji. Komisarz Dombrovskis oświadczył, że celem jest podpisanie do końca tego roku „Porozumienia o przemyśle obronnym UE-Ukraina”. Umowa ta ułatwi tworzenie spółek joint venture, transfer technologii oraz integrację ukraińskiego przemysłu obronnego z europejską bazą technologiczno-przemysłową sektora obronnego.

Przewodniczący Komitetu Wojskowego NATO zaapelował o rozmieszczenie na flance wschodniej wielonarodowych systemów zwalczania dronów w przyszłym roku

Według informacji NATO admirał Giuseppe Cavo Dragone, przewodniczący Komitetu Wojskowego NATO, wziął tego samego dnia udział w Dniu Dostojnych Gości ćwiczeń eksperymentalnych FUSE. Komitet Wojskowy NATO jest najwyższym organem doradczym Sojuszu, złożonym z szefów obrony państw członkowskich. Admirał Cavo Dragone powiedział: „Ukraina nauczyła nas, że cykle adaptacji mierzy się obecnie w tygodniach, a nie w latach”, dodając: „W przyszłym roku chcę widzieć powiązane łańcuchy sensor-efektor przeciwko rojom dronów, działające w oparciu o systemy wielu państw i rozmieszczone w jednostkach na wschodniej flance”. Zapewnił, że Komitet Wojskowy będzie udzielał jednoznacznego doradztwa wojskowego, aby decyzje polityczne i inwestycje poszczególnych państw zmierzały szybko w tym samym kierunku. NATO ogłosiło, że sojusznicy, wojskowi operatorzy i przemysł obronny, pod przewodnictwem ACT, przetestowali interoperacyjność poprzez połączenie cyfrowej sieci szkieletowej, obrony przeciwdronowej i technologii wskazywania celów nowej generacji, a kolejnym etapem będzie ocena wyników, identyfikacja pozostałych wyzwań i ustalenie dalszych działań z sojusznikami.

W komunikacie z 21 października łotewskie Ministerstwo Obrony oświadczyło, że tegoroczne ćwiczenia eksperymentalne były największymi w historii NATO testami nowych technologii obronnych. Doświadczenia prowadzono jednocześnie w trzech obszarach: „Eksperyment Cyfrowej Sieci Szkieletowej” (DiBaX 2026), testujący łączność nowej generacji; „Wielowarstwowa Inicjatywa Przeciwdronowa” (LCI-X), testująca sensory i środki rażenia; oraz „Wskazywanie Celów Nowej Generacji” (NGT), obejmujące zdolności uderzeń głębokich. Próby odbyły się w bazie wojskowej Ādaži oraz bazie wojskowej Sēlija, gdzie eksperymenty organizowane są od 2022 roku. Według ministerstwa liczba tegorocznych partnerów wzrosła około trzykrotnie w porównaniu z poprzednimi latami – blisko 100 firm sektora obronnego z około 20 państw uczestniczyło w ćwiczeniach wraz z przedstawicielami sił zbrojnych państw sojuszniczych. Minister obrony Łotwy Raivis Melnis powiedział: „Ćwiczenia eksperymentalne DiBaX, organizowane na Łotwie po raz piąty z rzędu, dowodzą, że jesteśmy w stanie zapewnić warunki do testowania i rozwijania najnowocześniejszych technologii obronnych w różnorodnych warunkach”.

Ambasada USA na Łotwie poinformowała, że generał Alexus G. Grynkewich, Naczelny Dowódca Sił Sojuszniczych w Europie (SACEUR) i dowódca Dowództwa Europejskiego Stanów Zjednoczonych (USEUCOM), złożył wizytę na Łotwie, spotykając się z prezydentem Edgarsem Rinkēvičsem, minister spraw zagranicznych Baibą Braže oraz ministrem obrony Raivisem Melnisem, a także wziął udział w wydarzeniu FUSE. SACEUR to najwyższy rangą dowódca wojskowy kierujący operacjami wojskowymi NATO w Europie. Ambasada wskazała: „Podczas gdy europejscy sojusznicy biorą na siebie większą odpowiedzialność za własne bezpieczeństwo, Łotwa daje przykład poprzez zwiększone inwestycje obronne, modernizację wojska i innowacje”, podkreślając, że wysiłki te wzmacniają zdolność NATO do obrony „każdego cala” sojuszniczego terytorium.

Tego samego dnia Ministerstwo Obrony Łotwy poinformowało na portalu X, że eksperyment interoperacyjności cyfrowej NATO „DiBAX” zakończył się demonstracją zaawansowanych technologii obronnych w ramach wydarzenia FUSE. Ministerstwo podało, że DiBAX odbył się na Łotwie po raz piąty, a w finałowej prezentacji uczestniczyło najwyższe dowództwo wojskowe NATO.

Źródła (KST)

• Komisja Europejska, „Keynote speech by Commissioner Dombrovskis at NATO FUSE event” (SPEECH/26/2291, 30 października 2026 r.): https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/speech_26_2291
• NATO, „Chair of the NATO Military Committee visits NATO FUSE in Riga” (30 października 2026 r., Ryga): https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2026/10/30/chair-of-the-nato-military-committee-visits-nato-fuse-in-riga
• Ministerstwo Obrony Republiki Łotewskiej, „EU drone and counter-drone technology centre to be developed at the Sēlija Military Training Area” (30 października 2026 r.): https://www.mod.gov.lv/en/news/eu-drone-and-counter-drone-technology-centre-be-developed-selija-military-training-area
• Ministerstwo Obrony Republiki Łotewskiej, „NATO's Largest-Ever Experiment on New Defence Technologies Underway in Latvia” (21 października 2026 r.): https://www.mod.gov.lv/en/news/natos-largest-ever-experiment-new-defence-technologies-underway-latvia
• Ministerstwo Obrony Holandii, „Innovatiehubs om Europa sneller en beter tegen drones te beschermen” (29 października 2026 r.): https://www.defensie.nl/nieuws/20261029-innovatiehubs-om-europa-sneller-en-beter-tegen-drones-te-beschermen
• Wpis komisarza UE Valdisa Dombrovskisa w serwisie X (30 października 2026 r.): https://x.com/VDombrovskis/status/2116081676757438742
• Wpis Ambasady USA w Rydze w serwisie X (30 października 2026 r.): https://x.com/USEmbassyRiga/status/2116163023853191217
• Wpis Ministerstwa Obrony Łotwy w serwisie X (30 października 2026 r.): https://x.com/AizsardzibasMin/status/2116204839910752423