Komisja Europejska przyjmuje pakiet rozszerzeniowy na 2026 r. Ukraina spełniła warunki otwarcia klastrów negocjacyjnych. Pierwsze mapy drogowe akcesji dla Czarnogóry, Albanii, Mołdawii i Ukrainy.

Bruksela, Belgia

4 listopada 2026 r. (czasu lokalnego) w Brukseli Komisja Europejska przyjęła doroczny „pakiet rozszerzeniowy” i ogłosiła, że po raz pierwszy przedstawiła „orientacyjne mapy drogowe akcesji” dla czterech państw, które poczyniły największe postępy w negocjacjach akcesyjnych: Czarnogóry, Albanii, Mołdawii i Ukrainy. Pakiet rozszerzeniowy to doroczny zbiór dokumentów Komisji, który w raportach krajowych ocenia postępy w reformach poczynione w ciągu ostatniego roku przez kraje kandydujące i potencjalne kraje kandydujące aspirujące do przystąpienia do UE, wskazując jednocześnie priorytety reform na kolejny rok. Komisja podtrzymała swoją ocenę, że Ukraina „spełniła warunki do otwarcia wszystkich pozostałych klastrów negocjacyjnych”. Wysoka przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Kaja Kallas oświadczyła tego samego dnia na konferencji prasowej: „Ukraina przeprowadza zakrojone na szeroką skalę reformy pod rosyjskimi bombami”, dodając: „Opierając się na postępach Ukrainy, musimy dążyć do otwarcia wszystkich klastrów negocjacyjnych przed końcem roku”.

Komisja Europejska przyjmuje pakiet rozszerzeniowy i po raz pierwszy przedstawia plany działania na rzecz akcesji czterech państw

Według komunikatu prasowego Komisji opublikowanego przez Przedstawicielstwo UE w Ukrainie, KE oceniła w tym pakiecie, że „Czarnogóra, Albania, Mołdawia i Ukraina pokazały, że nieustanne wysiłki reformatorskie przekładają się na wymierne postępy w kierunku członkostwa w UE”. Komisja poinformowała, że te cztery kraje prowadziły otwieranie klastrów i tymczasowe zamykanie rozdziałów w „bezprecedensowym tempie”. Negocjacje akcesyjne do UE prowadzone są poprzez podział całego dorobku prawnego UE na około 35 „rozdziałów”, które z kolei pogrupowane są w sześć „klastrów”. Kraje kandydujące rozpoczynają negocjacje od otwarcia klastrów, a po spełnieniu kryteriów dla poszczególnych rozdziałów zamykają je tymczasowo.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen oświadczyła w komunikacie prasowym: „Dzięki znacznym postępom poczynionym przez niektóre kraje kandydujące w ciągu ostatniego roku możemy przekształcić obietnicę rozszerzenia w rzeczywistość”. Przewodnicząca von der Leyen zaznaczyła: „Proponujemy indykatywne plany działania dla najbardziej zaawansowanych państw negocjujących — Czarnogóry, Albanii, Ukrainy i Mołdawii”, określając je jako „jasną ścieżkę na nadchodzący rok oraz solidną kotwicę dla dalszych negocjacji”. Przewodnicząca dodała: „Krok po kroku budujemy pełniejszą i silniejszą Unię”. Według Komisji plan ten jest środkiem zapowiedzianym przez przewodniczącą von der Leyen w jej orędziu o stanie Unii z 2026 r.

Tego samego dnia Komisja ogłosiła również wprowadzenie „Wspólnych ram stopniowej integracji”, mających na celu stopniowe włączanie krajów kandydujących w struktury UE w strategicznych obszarach, takich jak energia, transport, technologie cyfrowe i obronność. Komisja poinformowała, że ramy te czynią integrację na etapie przedakcesyjnym bardziej ustrukturyzowaną i spójną. Komisja określiła politykę rozszerzenia jako „jedną z najważniejszych polityk UE wspierających pokój, stabilność i dobrobyt na całym kontynencie” oraz „w coraz większym stopniu inwestycję w zbiorowe bezpieczeństwo Europy”.

Według Komisji Czarnogóra zamknęła dotychczas tymczasowo 21 rozdziałów i, pod warunkiem zgody państw członkowskich, może tymczasowo zamknąć pozostałe rozdziały do końca tego roku. Komisja ogłosiła, że prace nad traktatem akcesyjnym Czarnogóry oraz przyjęcie konkluzji Rady w sprawie pakietu finansowego dotyczącego akcesji wskazują, iż Czarnogóra zbliża się do końcowych etapów procesu akcesyjnego. Wysoka przedstawiciel Kallas stwierdziła, że Czarnogóra znajduje się na „jasnej ścieżce do podpisania traktatu akcesyjnego do lata przyszłego roku”.

Jak podaje Komisja, Albania otworzyła w okresie sprawozdawczym swój ostatni pozostały klaster i spełniła kryteria pośrednie dla rozdziałów dotyczących praworządności, co otworzyło drogę do tymczasowego zamknięcia czterech rozdziałów. Komisja oceniła cel Albanii, jakim jest zakończenie negocjacji akcesyjnych do 2027 r., jako „ambitny, lecz osiągalny cel”. Mołdawia w ciągu ostatniego roku otworzyła cztery klastry, a Komisja podtrzymała ocenę, że Mołdawia również spełniła warunki do otwarcia wszystkich pozostałych klastrów. Komisja podała, że Mołdawia musi utrzymać obecne tempo reform, aby móc dążyć do zakończenia negocjacji do początku 2028 r.

Komisja oceniła, że Serbia nie poczyniła istotnych postępów w negocjacjach akcesyjnych, a stopień jej dostosowania do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE pozostał na niskim poziomie. Wysoka przedstawiciel Kallas oświadczyła, że Gruzja obrała kurs kolizyjny z UE ze względu na regres demokracji i kwestie praw podstawowych, przez co proces akcesyjny Gruzji został de facto wstrzymany. Wysoka przedstawiciel Kallas zauważyła: „Zobowiązania podjęte w trakcie procesu akcesyjnego nie wygasają po przystąpieniu”. Wysoka przedstawiciel Kallas wskazała, że choć Turcja pozostaje krajem kandydującym i kluczowym partnerem, warunki, które doprowadziły do wstrzymania jej procesu akcesyjnego, pozostają bez zmian. Komisja oceniła, że Macedonia Północna nie przyjęła jeszcze obiecanych poprawek do konstytucji, podczas gdy Bośnia i Hercegowina coraz bardziej oddala się od unijnej ścieżki.

Komisja ocenia, że Ukraina kontynuowała reformy pomimo wojny

Zgodnie z komunikatem prasowym Komisji Ukraina utrzymała kurs na członkostwo w UE pomimo trudności wynikających z rosyjskiej wojny napastniczej, otwierając w ciągu ostatniego roku cztery klastry. Komisja oświadczyła: „Komisja podtrzymuje ocenę, że Ukraina spełniła warunki do otwarcia wszystkich pozostałych klastrów”. Komisja oceniła, że ukraińskie instytucjonalne ramy antykorupcyjne nadal funkcjonują skutecznie, a wyspecjalizowane organy antykorupcyjne działają „ogólnie rzecz biorąc w sposób niezależny i skuteczny”.

Komisja ogłosiła, że Ukraina powinna się teraz skupić na spełnieniu kryteriów pośrednich w dziedzinie praworządności. Jako kluczowe zadania Komisja wskazała również wdrożenie planów działania dotyczących praworządności, funkcjonowania instytucji demokratycznych i reformy administracji publicznej, a także planu działania na rzecz mniejszości narodowych. Komisja zaznaczyła: „Ważne jest, aby Ukraina nadal przyspieszała tempo reform, tak aby mogła zrealizować swój ambitny cel zakończenia negocjacji akcesyjnych do końca 2028 roku”. Kryteria pośrednie stanowią próg oceny, który kraj kandydujący musi spełnić przed ostatecznym zamknięciem rozdziałów związanych z praworządnością.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy przedstawiło tego samego dnia we wpisie na platformie X treść dorocznego raportu Komisji. Według ministerstwa Komisja oceniła w raporcie, że liczba rozdziałów wykazujących poprawę gotowości akcesyjnej wyniosła dziewięć — ponad dwukrotnie więcej niż w ubiegłym roku — podczas gdy w sześciu rozdziałach odnotowano przyspieszenie tempa postępów, a w żadnym z rozdziałów nie doszło do regresu ani cofnięcia reform. MSZ podało, że rozdział 31, obejmujący „politykę zagraniczną, bezpieczeństwa i obrony”, po raz pierwszy otrzymał najwyższą ocenę postępów, a Komisja w swoim raporcie uznała wkład Ukrainy we wspólne bezpieczeństwo europejskie.

Według Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy kolejnym celem Ukrainy jest otrzymanie na początku 2027 roku „Raportu z oceny kryteriów pośrednich (IBAR)”. Resort poinformował, że w tym celu, na wniosek prezydenta Wołodymyra Zełenskiego i przewodniczącej Komisji von der Leyen, powołano wspólną grupę roboczą Ukraina–UE. IBAR to raport, w którym Komisja potwierdza, że kraj kandydujący spełnił kryteria pośrednie w obszarze praworządności; uzyskanie tej oceny od Komisji jest warunkiem koniecznym do rozpoczęcia procedury tymczasowego zamykania poszczególnych rozdziałów.

Pierwszy wicepremier i minister energetyki Ukrainy Denys Szmyhal ogłosił tego samego dnia we wpisie na platformie X, że Komisja pozytywnie oceniła reformy sektora energetycznego w swoim dorocznym raporcie. Według ministra Szmyhala Komisja wskazała w raporcie jako osiągnięcia: wyznaczenie operatora rynku energii elektrycznej w celu integracji z rynkiem UE, powołanie rady nadzorczej państwowego operatora elektrowni jądrowych Energoatom, stworzenie ram prawno-regulacyjnych dla minimalnych zapasów interwencyjnych ropy naftowej i produktów naftowych oraz ulepszenie systemu wsparcia aukcji energii odnawialnej. Minister Szmyhal oświadczył: „Pomimo wojny na pełną skalę i systematycznych rosyjskich ataków na obiekty energetyczne, Ukraina wdraża reformy i pogłębia integrację z rynkiem energii UE”.

Wysoka przedstawiciel Kallas oświadcza: „Rozszerzenie to bezpośrednia inwestycja w bezpieczeństwo Europy”

Wysoka przedstawiciel Kallas na wspólnej konferencji prasowej z komisarz do spraw rozszerzenia Martą Kos zaznaczyła: „Dzisiejszy raport niesie jasny komunikat, że reformy przynoszą rezultaty”, dodając: „Dla krajów wdrażających reformy członkostwo staje się coraz bliższe”. Wysoka przedstawiciel Kallas oświadczyła: „Żaden kraj kandydujący nie przeprowadził dotąd reform na taką skalę w czasie wojny, i należy to docenić”.

Wysoka przedstawiciel Kallas zauważyła, że w tegorocznym raporcie po raz pierwszy znalazł się dedykowany rozdział poświęcony „bezpieczeństwu i obronie”. Wysoka przedstawiciel oświadczyła: „Ukraina stanowi pierwszą linię obrony Europy przed Rosją”, dodając: „Doświadczenie z pola walki, jakim dysponuje Kijów, jest bezkonkurencyjne i ma kluczowe znaczenie dla europejskiej gotowości w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony”. Wysoka przedstawiciel zauważyła, że Mołdawia i partnerzy z Bałkanów Zachodnich biorą udział w misjach i operacjach UE, przyczyniając się do ochrony granic i przeciwdziałania zagranicznym manipulacjom informacjami.

Wysoka przedstawiciel Kallas oświadczyła: „Przez dziesięciolecia rozszerzenie było najbardziej udaną polityką zagraniczną UE”, dodając: „Każda runda rozszerzenia wzmacniała nasz kontynent, a dzisiejsza rzeczywistość geopolityczna czyni kolejną jeszcze pilniejszą”. Wysoka przedstawiciel dodała: „Gdy kraje czyniące postępy są zmuszone jedynie do czekania, w ich miejsce zakrada się niestabilność”. Zapytana o termin przystąpienia Ukrainy, wysoka przedstawiciel odpowiedziała: „Wciąż pozostaje wiele kroków do wykonania”, zauważając jednak: „Gdy Ukraina stanie się częścią Europy, wniesie bardzo wiele do naszego bezpieczeństwa dzięki wiedzy zdobytej na polu walki i rozwiniętym przez siebie zdolnościom”.

Zapytana o spotkanie wyższych doradców w sprawie negocjacji pokojowych dotyczących Ukrainy, które odbyło się tego samego dnia w siedzibie Komisji, wysoka przedstawiciel Kallas odpowiedziała: „Dotychczas negocjacje koncentrowały się wyłącznie na tym, z czego Ukraina powinna zrezygnować i na jakie ustępstwa powinna pójść”. Wysoka przedstawiciel zaznaczyła: „Rosja wciąż wysuwa bezwzględne, maksymalistyczne żądania”, dodając: „Dlatego wraz z ministrami spraw zagranicznych przygotowaliśmy żądania Europy wobec Rosji, a aby rozpocząć negocjacje z równej pozycji wyjściowej, nasza strona również musi mieć swoje żądania”.

Komisja ocenia, że integracja ukraińskiego przemysłu obronnego z UE wzmacnia bezpieczeństwo europejskie

W swoim dorocznym komunikacie w sprawie polityki rozszerzenia (COM(2026) 690) Komisja oceniła, że „wkład Ukrainy jest szczególnie istotny”, wskazując, że od czasu rosyjskiej inwazji na pełną skalę współpraca UE i Ukrainy w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony znacząco się pogłębiła. Jako przykłady pogłębionej współpracy Komisja podała przyjęte w lipcu 2026 r. „Partnerstwo przemysłów obronnych UE–Ukraina” oraz „Porozumienie w sprawie dronów”. Komisja oceniła, że stopniowa, a docelowo pełna integracja ukraińskich zdolności przemysłu obronnego z europejską bazą technologiczno-przemysłową sektora obrony może jednocześnie wzmocnić zdolności obronne Ukrainy oraz długoterminową europejską gotowość obronną, potencjał przemysłowy i innowacje technologiczne. Według Komisji Ukraina jest w coraz większym stopniu powiązana z unijnymi instrumentami, takimi jak Działanie na rzecz bezpieczeństwa w Europie (SAFE), Europejski Fundusz Obronny, BraveTech EU oraz Europejski Program Przemysłu Obronnego, a także uczestniczy w europejskich projektach obronnych leżących we wspólnym interesie. Komisja ogłosiła, że będzie nadal wspierać potrzeby wojskowe Ukrainy za pośrednictwem segmentu obronnego „Pożyczki wsparcia dla Ukrainy”.

Według Komisji „Instrument na rzecz Ukrainy” (Ukraine Facility) zapewnia ponad 50 miliardów euro stabilnego finansowania w formie dotacji i pożyczek w latach 2024–2027 na rzecz odbudowy, rekonstrukcji i modernizacji Ukrainy. Komisja podała, że w następstwie przyjęcia pożyczki wsparcia dla Ukrainy finansowanie w ramach filaru I tego instrumentu zwiększyło się o 8,4 miliarda euro na 2026 rok, przy czym w ramach filaru I wypłacono dotychczas 32,5 miliarda euro. Komisja oceniła, że znaczenie „korytarzy solidarnościowych UE–Ukraina” — kluczowej trasy dla ukraińskiego importu i eksportu po rosyjskich atakach na porty — jeszcze bardziej wzrosło. Komisja ogłosiła, że Ukraina i Mołdawia utrzymały bardzo wysoki stopień dostosowania do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Źródła (KST)

• Przedstawicielstwo UE w Ukrainie (komunikat prasowy Komisji), „2026 Enlargement Package shows that reform commitment delivers progress towards EU membership” (4 listopada 2026 r.): https://www.eeas.europa.eu/delegations/ukraine/2026-enlargement-package-shows-reform-commitment-delivers-progress-towards-eu-membership_en
• Europejska Służba Działań Zewnętrznych, „Enlargement package: Press conference High Representative/Vice-President Kaja Kallas and Commissioner for Enlargement Marta Kos” (4 listopada 2026 r.): https://www.eeas.europa.eu/eeas/enlargement-package-press-conference-high-representativevice-president-kaja-kallas-and-commissioner_en
• Komisja Europejska, „2026 Communication on EU Enlargement Policy” (4 listopada 2026 r.): https://enlargement.ec.europa.eu/2026-communication-eu-enlargement-policy_en
• Wpis Komisji Europejskiej na platformie X (4 listopada 2026 r.): https://x.com/EU_Commission/status/2118011046476808263
• Wpis Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy na platformie X (4 listopada 2026 r.): https://x.com/MFA_Ukraine/status/2118077040528113871
• Wpis wysokiej przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kai Kallas na platformie X (4 listopada 2026 r.): https://x.com/kajakallas/status/2118005018280198581
• Wpis pierwszego wicepremiera i ministra energetyki Ukrainy Denysa Szmyhala na platformie X (4 listopada 2026 r.): https://x.com/Denys_Shmyhal/status/2118044957449629779