Aantal scrambles van Japanse Luchtmacht bereikte 442 in eerste helft begrotingsjaar 2026, boven 265 in dezelfde periode vorig jaar
Japan
De Gezamenlijke Staf van het Japanse Ministerie van Defensie maakte in een op 16 oktober 2026 gepubliceerd document bekend dat het aantal scrambles door de Japanse Luchtmacht in de eerste helft van het begrotingsjaar 2026, te weten van 1 april tot en met 30 september 2026, 442 bedroeg. Hetzelfde document vermeldde dat er in dezelfde periode van het begrotingsjaar 2025 265 scrambles waren. Beide cijfers tellen de zes maanden van de eerste helft van het begrotingsjaar en beslaan dezelfde periode. De bekendmakende instantie is de Japanse Gezamenlijke Staf, en het document vermeldt uitdrukkelijk dat de nationaliteit van de doelen schattingen bevat.
De Gezamenlijke Staf meldde naar nationaliteit van het doelwit dat Chinese toestellen goed waren voor 285 scrambles, ongeveer 65% van het totaal, Russische toestellen voor 152, circa 34%, en overige voor 5, ongeveer 1%. Noord-Koreaanse vliegtuigen stonden in deze periode op 0 in de tabel. Naar regionale luchtverdedigingsmacht registreerde de Zuidwestelijke Luchtverdedigingsmacht met 201 het hoogste aantal, gevolgd door de Noordelijke Luchtverdedigingsmacht met 112, de Westelijke Luchtverdedigingsmacht met 102 en de Centrale Luchtverdedigingsmacht met 27. De cijfers van de vier sectoren tellen op tot 442.
Het officiële X-account van de Japanse Gezamenlijke Staf publiceerde afzonderlijk de samenvatting van de scrambles voor de maand september 2026. Het account meldde dat de Luchtmacht in september in totaal 95 keer een scramble uitvoerde, waarbij werd verwezen naar vijf opeenvolgende dagen van bevestigde en aangekondigde vluchten van een Chinees inlichtingenverzamelend toestel boven de Oost-Chinese Zee en vluchten van een Russisch inlichtingenverzamelend toestel boven de Japanse Zee. Deze 95 betreft het cijfer voor de enkele maand september 2026 en verschilt qua telperiode van het halfjaartotaal van 442.
https://x.com/jointstaffpa/status/2110977300103913674
Ditzelfde account plaatste op 16 oktober tevens het bericht dat gevechtsvliegtuigen van de Zuidwestelijke Luchtverdedigingsmacht een scramble hadden uitgevoerd als reactie op een mogelijke schending van het luchtruim boven de Oost-Chinese Zee. Dit bericht is een kennisgeving van een afzonderlijke reactie die op dezelfde dag als de publicatie van de halfjaarstatistieken werd uitgebracht, en herhaalt niet het cijfer van 442 zelf.
https://x.com/jointstaffpa/status/2111008258962153828
Scrambles in eerste helft na 446 in 2022 het hoogst
In de tabel die de Gezamenlijke Staf meeleverde, zijn de halfjaarcijfers van elk jaar afzonderlijk verzameld. In de eerste helft van het begrotingsjaar 2022 waren er 340 tegen Chinese toestellen, 95 tegen Russische toestellen en 11 tegen overige, waarmee het totaal op 446 kwam. In de eerste helft van het begrotingsjaar 2023 ging het om 304 tegen Chinese toestellen, 110 tegen Russische toestellen, 2 tegen Noord-Koreaanse toestellen en 8 tegen overige, met een totaal van 424. In de eerste helft van het begrotingsjaar 2024 bedroegen de cijfers 242 tegen Chinese toestellen, 114 tegen Russische toestellen en 2 tegen overige, goed voor een totaal van 358. In de eerste helft van het begrotingsjaar 2025 waren er 198 tegen Chinese toestellen, 59 tegen Russische toestellen en 8 tegen overige, voor een totaal van 265. De 442 in de eerste helft van het begrotingsjaar 2026 is bij deze vergelijking van louter eerste helften het hoogste niveau na de 446 van de eerste helft van het begrotingsjaar 2022, en hoger dan de 265 van de eerste helft van het begrotingsjaar 2025. Cijfers over een eerste helft en cijfers over een heel jaar hebben een verschillende telperiode en laten zich daardoor lastig direct met elkaar vergelijken.
Ook uitgesplitst per regionale luchtmachtsector is de trend vergelijkbaar. De Zuidwestelijke Luchtverdedigingsmacht noteerde 309 in de eerste helft van het begrotingsjaar 2022, 257 in de eerste helft van 2023, 211 in de eerste helft van 2024 en 189 in de eerste helft van 2025, om in de eerste helft van 2026 uit te komen op 201. De Noordelijke Luchtverdedigingsmacht ging op basis van dezelfde eerste helft via 70, 72, 90 en 53 naar 112. De Westelijke Luchtverdedigingsmacht ging via 58, 69, 45 en 14 naar 102, en de Centrale Luchtverdedigingsmacht via 9, 26, 12 en 9 naar 27. De omvang van de stijging of daling verschilt per sector.
Russische Il-20, Chinese Y-9 en gezamenlijke Chinees-Russische bommenwerpersvlucht als kenmerken genoemd
De Gezamenlijke Staf noemde drie kenmerken voor de eerste helft van het begrotingsjaar 2026. Het eerste betrof de vluchten van het Russische Il-20-inlichtingenverzamelingsvliegtuig richting de Japanse Zee en de Stille Oceaan. Het tweede betrof de vluchten van het Chinese Y-9-inlichtingenverzamelingsvliegtuig boven de Oost-Chinese Zee, waarvan werd vermeld dat ze in september vijf opeenvolgende dagen werden bevestigd en bekendgemaakt. Het derde betrof de langeafstandsgezamenlijke vlucht van Chinese H-6-bommenwerpers en Russische Tu-95-bommenwerpers. Het document omschreef deze drie elementen als voorbeelden die de actieve operaties van Chinese en Russische toestellen illustreren. Dit is de Japanse lezing. Het standpunt van China en Rusland is niet in dit document opgenomen.
De in de bijlage opgenomen lijst van bekendgemaakte ongebruikelijke vluchten omvat in totaal 25 gevallen tussen april en september 2026. Te beginnen met een vlucht van één Russische Il-20 boven de Japanse Zee op 7 april, volgden in mei achtereenvolgens vluchten van de Russische Il-20 boven de Japanse Zee en tussen de Japanse Zee, de Zee van Okhotsk en de Stille Oceaan, alsook retourvluchten van de Chinese Y-9 boven de Oost-Chinese Zee. In het geval van 12 juni werden één Chinese Y-9 en één TB-001 verkennings- en aanvalsdrone samen vermeld. In het incident van 27 juni verschenen twee Chinese H-6-bommenwerpers, twee Russische Tu-95-bommenwerpers, twee Russische Tu-142-patrouillevliegtuigen, een Chinees J-16-gevechtsvliegtuig en een Russisch Su-35-gevechtsvliegtuig; daarbij werd enerzijds beschreven dat de Chinese bommenwerpers die vanuit de Oost-Chinese Zee naar de Japanse Zee oprukten, zich in de Japanse Zee bij de Russische bommenwerpers voegden en gezamenlijk terugvlogen naar de Oost-Chinese Zee, en anderzijds dat de Russische bommenwerpers die vanuit de Japanse Zee kwamen zich in de Oost-Chinese Zee bij de Chinese bommenwerpers voegden en een gezamenlijke langeafstandsvlucht maakten tussen het hoofdeiland van Okinawa en het eiland Miyako door naar de Stille Oceaan voor de kust van Shikoku.
Op de lijst van juli tot september, richting de tweede helft van het jaar, stonden herhaaldelijk vluchten vermeld van de Russische Il-20 boven de Japanse Zee, de Chinese Y-9 boven de Oost-Chinese Zee en de Russische Tu-95 en Su-35 boven de Japanse Zee. In het geval van 18 augustus werden opnieuw één Chinese Y-9 en één TB-001-drone samen geregistreerd, en van 3 tot en met 7 september verschenen vluchten van de Chinese Y-9 boven de Oost-Chinese Zee opeenvolgend in de bekendmakingen van 3, 4, 5, 6 en 7 september. Op 5 september werd op dezelfde dag tevens een retourvlucht van één Russische Il-20 geregistreerd tussen de Japanse Zee, de Zee van Okhotsk en de Stille Oceaan. Het laatste geval op de lijst, op 25 september, betrof een vlucht van één Russische Il-20 boven de Japanse Zee. Deze lijst bevat gevallen die door de Gezamenlijke Staf zijn geselecteerd en bekendgemaakt als ongebruikelijke vluchten; het is geen dagelijks overzicht van alle 442 scrambles.
442 scrambles en 49 schendingen van het luchtruim tellen verschillende zaken
Een scramble verwijst naar het opstijgen van gevechtsvliegtuigen van de Japanse Luchtmacht wanneer er vrees bestaat voor een schending van het luchtruim. De in officiële mededelingen veelvuldig gebruikte formulering „vrees voor schending van het luchtruim” wordt in dergelijke situaties gehanteerd en betekent niet dat er daadwerkelijk een luchtruimschending heeft plaatsgevonden. Ook in het halfjaardocument zijn bekendgemaakte gevallen van luchtruimschendingen in een afzonderlijke bijlage opgenomen; op die lijst staan in totaal 49 gevallen van 1967 tot en met 2025 vermeld. Tot de meest recente gevallen behoren één Chinese Y-9 die op 26 augustus 2024 werd waargenomen in het luchtruim boven de Danjo-eilanden in de prefectuur Nagasaki, één Russische Il-38 die op 23 september 2024 werd vastgesteld ten noorden van het eiland Rebun bij Hokkaido, en een Chinese helikopter die op 3 mei 2025 werd gesignaleerd in het luchtruim boven de territoriale wateren ten zuiden van het eiland Uotsuri in de Senkaku-eilanden. Het aantal scrambles en het aantal bekendgemaakte luchtruimschendingen tellen verschillende zaken.
Het document van de Gezamenlijke Staf vermeldt dat de nationaliteit van de scramble-doelen schattingen bevat. Omdat het enkel op basis van radarsporen soms lastig vast te stellen is tot welk land een toestel behoort, bevat de tabel deels geschatte cijfers. Ook de cijfers van 285 voor Chinese toestellen, 152 voor Russische toestellen en 0 voor Noord-Koreaanse toestellen zijn op deze wijze tot stand gekomen. Cijfers van China, Rusland en Noord-Korea over dezelfde periode en op basis van dezelfde criteria zijn nog niet gepubliceerd.
Cijfers over tweede helft pas na maart 2027 te verzamelen
Dit document bevat het totaal over de eerste helft, uitsplitsingen naar nationaliteit en regionale sector, en 25 gevallen van ongebruikelijke vluchten. Cijfers over de tweede helft worden naar verwachting pas bekendgemaakt na afloop van het begrotingsjaar in maart 2027; de datum voor de volgende publicatie is nog niet vastgesteld. Op maandbasis is voor september via een officieel X-bericht een aantal van 95 scrambles gemeld.
Bekendmakingen van ongebruikelijke vluchten: 6 in april-juni, 19 in juli-september
Wordt de lijst van ongebruikelijke vluchten per kwartaal onderverdeeld, dan waren er 6 bekendmakingen in het eerste kwartaal (april tot en met juni) en 19 bekendmakingen in het tweede kwartaal (juli tot en met september). Ook de Gezamenlijke Staf heeft in de bijlagen foto's geplaatst, opgedeeld in het eerste en tweede kwartaal. Onder de gevallen in het eerste kwartaal vallen drie vluchten van de Russische Il-20 boven de Japanse Zee, twee vluchten van de Chinese Y-9 boven de Oost-Chinese Zee en één gezamenlijke vlucht van Chinees-Russische bommenwerpers. In het tweede kwartaal herhaalden vluchten van de Chinese Y-9 boven de Oost-Chinese Zee zich meermaals, afgewisseld met vluchten van de Russische Il-20 boven de Japanse Zee en retourvluchten tussen de Japanse Zee, de Zee van Okhotsk en de Stille Oceaan. Het aantal bekendmakingen zelf is niet gelijk aan het aantal scrambles. In één enkele bekendmaking zijn soms meerdere typen toestellen opgenomen, en bovendien worden niet alle scrambles geselecteerd en als ongebruikelijke vlucht gepubliceerd.
De toelichtingen bij de bijgevoegde foto's tonen dezelfde indeling. Op de reactiefoto's van het eerste kwartaal zijn een Russische Il-20 en een F-15-gevechtsvliegtuig van de Japanse Luchtmacht te zien dat samen met een Russische Tu-95-bommenwerper vliegt; op de reactiefoto's van het tweede kwartaal staan een Chinese Y-9, een Russisch Il-38-patrouillevliegtuig en F-15- en F-2-gevechtsvliegtuigen van de Luchtmacht afgebeeld.
Bronnen (KST)
- Persbericht Gezamenlijke Staf van het Japanse Ministerie van Defensie, 2026-10-16, „Over de uitvoering van scrambles tot en met de eerste helft van het begrotingsjaar 2026” https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261016_07.pdf
- Officieel X-account Japanse Gezamenlijke Staf @jointstaffpa, 2026-10-16 (bericht over 95 maandelijkse scrambles in september)
- Officieel X-account Japanse Gezamenlijke Staf @jointstaffpa, 2026-10-16 (bericht over scramblereactie in de Oost-Chinese Zee)