Liczba startów alarmowych Japońskich Powietrznych Sił Samoobrony sięgnęła 442 w pierwszej połowie roku fiskalnego 2026, przewyższając 265 z analogicznego okresu poprzedniego roku
Japonia
Sztab Połączony Ministerstwa Obrony Japonii poinformował w materiale opublikowanym 16 października 2026 r., że liczba startów alarmowych Powietrznych Sił Samoobrony w pierwszej połowie roku fiskalnego 2026, czyli od 1 kwietnia do 30 września 2026 r., wyniosła 442. W tym samym dokumencie podano, że w analogicznym okresie roku fiskalnego 2025 odnotowano 265 takich startów. Obie liczby obejmują sześciomiesięczny okres pierwszej połowy roku fiskalnego i dotyczą identycznego przedziału czasowego. Organem publikującym jest japoński Sztab Połączony, a w materiale zaznaczono, że podział według państw pochodzenia obejmuje dane szacunkowe.
Sztab Połączony poinformował, że w podziale na państwa pochodzenia samoloty chińskie stanowiły 285 incydentów (około 65% całości), rosyjskie 152 (około 34%), a inne 5 (około 1%). W przypadku samolotów północnokoreańskich w tabeli odnotowano 0 przypadków. W podziale na regionalne dowództwa obrony powietrznej najwięcej startów odnotowały Południowo-Zachodnie Siły Obrony Powietrznej – 201, a w dalszej kolejności Północne Siły Obrony Powietrznej – 112, Zachodnie Siły Obrony Powietrznej – 102 oraz Centralne Siły Obrony Powietrznej – 27. Suma wartości z czterech dowództw regionalnych wynosi 442.
Na oficjalnym koncie Sztabu Połączonego Japonii w serwisie X opublikowano osobne zestawienie startów alarmowych za sam wrzesień 2026 roku. Poinformowano, że we wrześniu Powietrzne Siły Samoobrony poderwały myśliwce łącznie 95 razy, wskazując na potwierdzone i ogłoszone przez pięć kolejnych dni loty chińskiego samolotu rozpoznawczego nad Morzem Wschodniochińskim oraz przeloty rosyjskiego samolotu rozpoznawczego nad Morzem Japońskim. Liczba 95 odnosi się wyłącznie do jednego miesiąca – września 2026 r. – i obejmuje inny okres niż łączna liczba 442 z pierwszej połowy roku.
https://x.com/jointstaffpa/status/2110977300103913674
Na tym samym koncie 16 października opublikowano również wpis o poderwaniu myśliwców Południowo-Zachodnich Sił Obrony Powietrznej w reakcji na obawę przed naruszeniem przestrzeni powietrznej nad Morzem Wschodniochińskim. Wpis ten stanowi komunikat o pojedynczej reakcji operacyjnej opublikowany tego samego dnia co dane statystyczne za pierwsze półrocze i nie powtarza samej liczby 442.
https://x.com/jointstaffpa/status/2111008258962153828
Liczba startów alarmowych w pierwszym półroczu ustępuje jedynie 446 przypadkom z 2022 roku
W dołączonej przez Sztab Połączony tabeli zestawiono wyłącznie dane za pierwsze półrocza poszczególnych lat. W pierwszej połowie roku fiskalnego 2022 odnotowano 340 startów wobec maszyn chińskich, 95 wobec rosyjskich oraz 11 wobec innych, co dało łącznie 446. W pierwszej połowie roku fiskalnego 2023 liczby te wynosiły odpowiednio 304 wobec samolotów chińskich, 110 wobec rosyjskich, 2 wobec północnokoreańskich i 8 wobec innych – łącznie 424. W pierwszej połowie roku fiskalnego 2024 było to 242 wobec samolotów chińskich, 114 wobec rosyjskich i 2 wobec innych, łącznie 358. W pierwszej połowie roku fiskalnego 2025 odnotowano 198 startów wobec samolotów chińskich, 59 wobec rosyjskich i 8 wobec innych, co dało łącznie 265. Wynik 442 odnotowany w pierwszej połowie roku fiskalnego 2026 jest w zestawieniu wyłącznie pierwszych półroczy drugim najwyższym po 446 z roku fiskalnego 2022 i przewyższa 265 z roku fiskalnego 2025. Wartości za pierwsze półrocze obejmują inny przedział czasowy niż łączne dane całoroczne, przez co trudno je bezpośrednio ze sobą zestawiać.
Podobny trend widoczny jest również w ujęciu według dowództw regionalnych. Południowo-Zachodnie Siły Obrony Powietrznej w pierwszych połowach lat fiskalnych odnotowały kolejno: 309 (2022), 257 (2023), 211 (2024), 189 (2025), a w pierwszej połowie roku fiskalnego 2026 – 201 startów. Północne Siły Obrony Powietrznej w analogicznych okresach pierwszych półroczy przeszły z 70, 72 i 90 do 53, a następnie do 112. Zachodnie Siły Obrony Powietrznej przeszły z 58, 69 i 45 do 14, po czym osiągnęły 102, natomiast Centralne Siły Obrony Powietrznej z 9, 26 i 12 do 9, a następnie do 27. Skala zmian różni się w zależności od dowództwa.
Rosyjski Ił-20, chiński Y-9 oraz wspólny lot bombowców Chin i Rosji wskazane jako główne cechy
Sztab Połączony wymienił trzy kluczowe cechy pierwszej połowy roku fiskalnego 2026. Pierwszą były loty rosyjskiego samolotu rozpoznawczego Ił-20 w kierunku Morza Japońskiego i Pacyfiku. Drugą – loty chińskiego samolotu rozpoznawczego Y-9 nad Morzem Wschodniochińskim, przy czym we wrześniu potwierdzono je i podano do wiadomości przez pięć kolejnych dni. Trzecią był dalekosiężny wspólny przelot chińskich bombowców H-6 i rosyjskich bombowców Tu-95. W dokumencie określono te trzy zjawiska jako przykłady świadczące o aktywnej działalności lotnictwa Chin i Rosji. Jest to interpretacja strony japońskiej; stanowiska Chin i Rosji nie zostały uwzględnione w tym materiale.
Dołączona lista opublikowanych przypadków nietypowych lotów obejmuje łącznie 25 zdarzeń od kwietnia do września 2026 roku. Zestawienie otwiera przelot jednego rosyjskiego samolotu rozpoznawczego Ił-20 nad Morzem Japońskim 7 kwietnia. W maju wymieniono kolejno przelot rosyjskiego Ił-20 nad Morzem Japońskim, jego lot łączący Morze Japońskie, Morze Ochockie i Pacyfik oraz przelot tam i z powrotem chińskiego samolotu rozpoznawczego Y-9 nad Morzem Wschodniochińskim. W przypadku z 12 czerwca odnotowano razem jeden chiński samolot rozpoznawczy Y-9 oraz jeden bezzałogowiec rozpoznawczo-uderzeniowy TB-001. W przypadku z 27 czerwca pojawiły się dwa chińskie bombowce H-6, dwa rosyjskie bombowce Tu-95, dwa rosyjskie samoloty patrolowe Tu-142, chińskie myśliwce J-16 i rosyjskie myśliwce Su-35. Opis podzielono na dwa elementy: chińskie bombowce i inne maszyny, które przeszły z Morza Wschodniochińskiego na Morze Japońskie, połączyły się tam z bombowcami rosyjskimi i wspólnie leciały z powrotem nad Morze Wschodniochińskie, oraz rosyjskie bombowce, które przeszły z Morza Japońskiego, połączyły się z maszynami chińskimi nad Morzem Wschodniochińskim i odbyły daleki wspólny lot przez cieśninę między główną wyspą Okinawy a wyspą Miyako na Pacyfik w rejonie wyspy Sikoku.
Na liście obejmującej okres od lipca do września powtarzały się przeloty rosyjskiego samolotu rozpoznawczego Ił-20 nad Morzem Japońskim, chińskiego Y-9 nad Morzem Wschodniochińskim oraz rosyjskich bombowców Tu-95 i myśliwców Su-35 nad Morzem Japońskim. W zdarzeniu z 18 sierpnia ponownie odnotowano wspólnie jeden chiński samolot rozpoznawczy Y-9 i jednego drona TB-001, a od 3 do 7 września loty chińskiego Y-9 nad Morzem Wschodniochińskim pojawiały się kolejno w komunikatach z 3, 4, 5, 6 i 7 września. Dnia 5 września jako zdarzenie z tego samego dnia zarejestrowano również przelot tam i z powrotem jednego rosyjskiego Ił-20 łączący Morze Japońskie, Morze Ochockie i Pacyfik. Ostatnim zdarzeniem na liście jest przelot jednego rosyjskiego Ił-20 nad Morzem Japońskim w dniu 25 września. Wykaz ten stanowi zbiór incydentów wyselekcjonowanych i ogłoszonych przez Sztab Połączony jako loty nietypowe, a nie pełny kalendarzowy wykaz wszystkich 442 startów alarmowych.
442 starty alarmowe a 49 naruszeń przestrzeni powietrznej to odmienne kategorie pomiaru
Start alarmowy oznacza poderwanie myśliwców Powietrznych Sił Samoobrony w sytuacji, gdy istnieje obawa o naruszenie przestrzeni powietrznej. Często spotykane w komunikatach sformułowanie „obawa przed naruszeniem przestrzeni powietrznej” jest stosowane w takich okolicznościach i nie oznacza, że do faktycznego naruszenia doszło. W opublikowanym materiale za pierwsze półrocze przypadki ogłoszonych naruszeń przestrzeni powietrznej ujęto w osobnym załączniku, a ich listę od 1967 do 2025 roku określono na łącznie 49 zdarzeń. Wśród najświeższych przypadków na liście znajdują się: jedna chińska maszyna Y-9 potwierdzona 26 sierpnia 2024 r. w przestrzeni powietrznej archipelagu Danjo w prefekturze Nagasaki, jeden rosyjski samolot Ił-38 potwierdzony 23 września 2024 r. w przestrzeni powietrznej na północ od wyspy Rebun na Hokkaido oraz chiński śmigłowiec potwierdzony 3 maja 2025 r. nad wodami terytorialnymi na południe od wyspy Uotsuri w archipelagu Senkaku. Liczba startów alarmowych oraz liczba ogłoszonych naruszeń przestrzeni powietrznej odnoszą się do odmiennych kategorii.
W materiale Sztabu Połączonego zaznaczono, że dane dotyczące przynależności państwowej maszyn będących celem operacji obejmują szacunki. Czasami na podstawie samego śladu radarowego trudno jednoznacznie ustalić państwo przynależności samolotu, dlatego w tabeli uwzględniono wartości szacunkowe. W ten sposób określono m.in. 285 startów wobec maszyn chińskich, 152 wobec rosyjskich oraz 0 wobec północnokoreańskich. Chiny, Rosja i Korea Północna nie opublikowały dotąd materiałów sporządzonych według tych samych kryteriów za analogiczny okres.
Dane za drugie półrocze będzie można zestawić dopiero po marcu 2027 roku
Niniejszy materiał obejmuje łączny bilans za pierwsze półrocze, podział według państw pochodzenia i dowództw regionalnych oraz 25 przypadków nietypowych lotów. Oczekuje się, że dane za drugie półrocze ukażą się po zakończeniu roku fiskalnego w marcu 2027 roku, a data kolejnego komunikatu nie została jeszcze wyznaczona. W ujęciu miesięcznym we wpisie na oficjalnym koncie w serwisie X podano liczbę 95 startów za wrzesień.
Komunikaty o nietypowych lotach: 6 w okresie kwiecień–czerwiec, 19 w okresie lipiec–wrzesień
Dzieląc wykaz nietypowych lotów na kwartały, w pierwszym kwartale (kwiecień–czerwiec) opublikowano 6 komunikatów, a w drugim kwartale (lipiec–wrzesień) – 19. W materiale załączonym przez Sztab Połączony zamieszczono również zdjęcia z podziałem na pierwszy i drugi kwartał. Wśród przypadków z pierwszego kwartału znalazły się trzy loty rosyjskiego samolotu rozpoznawczego Ił-20 nad Morzem Japońskim, dwa loty chińskiego samolotu rozpoznawczego Y-9 nad Morzem Wschodniochińskim oraz jeden wspólny lot bombowców Chin i Rosji. Wśród przypadków z drugiego kwartału wielokrotnie powtarzały się loty chińskiego Y-9 nad Morzem Wschodniochińskim, a także przeloty rosyjskiego Ił-20 nad Morzem Japońskim oraz loty łączące Morze Japońskie, Morze Ochockie i Pacyfik. Sama liczba komunikatów nie jest tożsama z liczbą startów alarmowych, ponieważ w jednym komunikacie wymieniane bywają różne typy maszyn naraz, a ponadto nie każdy start alarmowy jest kwalifikowany i ogłaszany jako lot nietypowy.
Podpisy pod dołączonymi zdjęciami odzwierciedlają te same kryteria. Na zdjęciach dokumentujących działania w pierwszym kwartale przedstawiono myśliwce F-15 Powietrznych Sił Samoobrony lecące obok rosyjskiego samolotu rozpoznawczego Ił-20 i rosyjskiego bombowca Tu-95, natomiast na fotografiach z drugiego kwartału ukazano chiński samolot rozpoznawczy Y-9, rosyjski samolot patrolowy Ił-38 oraz japońskie myśliwce F-15 i F-2.
Źródła (KST)
- Komunikat prasowy Sztabu Połączonego Ministerstwa Obrony Japonii, 2026-10-16, „2026年度上半期までの緊急発進実施状況について” https://www.mod.go.jp/js/pdf/2026/p20261016_07.pdf
- Oficjalne konto X Sztabu Połączonego Japonii @jointstaffpa, 2026-10-16 (wpis o 95 miesięcznych startach alarmowych we wrześniu)
- Oficjalne konto X Sztabu Połączonego Japonii @jointstaffpa, 2026-10-16 (wpis o reakcji w ramach startu alarmowego na Morzu Wschodniochińskim)